راننده زن اهل عربستان سعودی در سالروز لغو ممنوعیت رانندگی زنان این کشور، طی پیش نمایش فرمول یک فرانسه با خودروی رنو لوتوس E20 متعلق به کیمی رایکونن رانندگی کرد.

    اصیل الحامد، راننده زن اهل عربستان سعودی دقیقا در همان روزی که ممنوعیت رانندگی زنان عربستانی لغو شد، با خودروی لوتوس رنو ۲۰۱۲ پیش از برگزاری مسابقات فرمول یک در پیست پل ریکارد رانندگی کرد.

    اصیل الحامد رنو لوتوس فرمول یک رانندگی

    الحامد اولين زن عضو فدراسيون اتومبیل‌رانی عربستان سعودی است كه توانست در پیست پل ریکارد فرانسه و پیش از مسابقات گرندپری فرمول یک رانندگی کند. روز یکشنبه و پیش از آغاز مسابقات فرمول یک ۲۰۱۸ فرانسه که با قهرمانی لوئیس همیلتون همراه بود، الحامد با خودروی رنو لوتوس E20 مدل ۲۰۱۲ در مقابل هزاران نفر تماشاچیان، رانندگی کرد. 

    اصیل الحامد رنو لوتوس فرمول یک رانندگی

    اصیل الحامد در مصاحبه با رویترز گفت:

    الان احساس می‌کنم که به صندلی راننده تعلق دارم. امروز یک روز بسیار رویایی برای من است. من اعتقاد دارم امروز نه تنها جشن عصر جدید شروع به رانندگی زنان محسوب می‌شود، بلکه تولد زنان در مسابقات موتوراسپرت در عربستان سعودی نیز است. مهمترین چیزی که من به دنبال آن هستم، این است که با دخترانی از نسل جوان و آینده‌ساز کشورم ملاقات کنم که دوست دارند در مسابقات اتومبیل‌رانی شرکت کنند. من می‌خواهم به آن‌ها کمک کنم و آموزش دهم تا برای شرکت در این ورزش به طور حرفه‌ای وارد شوند. آن‌ها باید این موضوع را جدی بگیرند. این واقعا بزرگ‌ترین دستاورد من خواهد بود.

    مقاله‌های مرتبط:

    این بانوی طراح دکوراسیون داخلی و تاجر سعودی، اولین زن در عربستان سعودی است که موفق به وارد کردن خودروی فراری به این کشور شده است. الحامد با فراری اسپایدر 458 خود در بسیاری از رویدادهای موتوراسپرت، کارگاه‌های آموزشی و دوره‌های حرفه‌ای اتومبیل‌رانی در سراسر جهان شرکت کرده است.

    خودروی فرمول یک رنو لوتوس E20، همان خودرویی است که کیمی رایکونن در سال ۲۰۱۲ و هنگام پیروزی در گرندپری ابوظبی با آن رانندگی کرد. 


    انزوای اجتماعی منجر به افزایش بیماری‌های روانی می‌شود. درک بیشتر از مشکلات مربوط به سلامت روانی با انجام بررسی‌های بیشتر روی تعاملات اجتماعی امکان‌پذیر می‌شود.

    پژوهشگران بیمارستان مک‌لاین، نتایج یک بررسی را منتشر کردند که نشان می‌داد سن، وضعیت اجتماعی و اقتصادی و عوامل دیگر در انزوای اجتماعی و سلامت روانی ضعیف تاثیرگذار هستند. پژوهشگران در یک مقاله که در سایت علوم روانشناسی بالینی منتشر شده است، به بررسی تاثیر بالای تعاملات اجتماعی بر افراد در تمام سنین و تمام حوزه‌های زندگی مشغول هستند.

    ده قانون بازاریابی در شبکه‌های اجتماعی

    لورا گرمین از نویسندگان این مقاله و دارای مدرک دکترا در بیمارستان مک‌لاین اعتقاد دارد که اطلاعات ارائه‌شده در این بررسی، درک ما از عوامل منفی تاثیرگذار بر سلامت روانی افراد را افزایش می‌دهد. چرا که در پژوهش‌ها، انگیزه‌ی اجتماعی پایین و از دست دادن انگیزه‌ی اجتماعی در ارتباط با ابتلا به بیماری‌های روانی مختلف از جمله افسردگی و اختلالات طیف اسکیزوفرنی بررسی شده‌اند. دکتر گرمین که مدیر فنی موسسه‌ی فناوری روانپزشکی در مک‌لاین است، می‌گوید:

    میل نداشتن به اجتماعی شدن با انزوای اجتماعی و سلامت روانی پایین‌تر، و به بیان درست‌تر احتمال ابتلا به بیماری‌های روانی در دوران نوجوانی و اوایل جوانی در ارتباط است.

    دکتر گرمین و نویسنده‌ی دیگر مقاله یعنی دکتر دیوید دودل‌فدر از دانشگاه روچستر با در نظر گرفتن این مسئله، تصمیم گرفتند تفاوت تاثیر تجربه‌ی لذت اجتماعی و میل به اجتماعی شدن را در طول زندگی و گروه‌های جمعیتی مختلف بررسی کنند.

    انگیزه‌ی اجتماعی و میل به اجتماعی شدن در میان مردان کمتر از زنان است

    نتایج پژوهش سه ساله‌ی گرمین و دیوید دودل‌فدر در یک بررسی با نام «ابعاد اپیدمیولوژیک آنهدونیای اجتماعی» منتشر شد. این پژوهش از طریق پلتفرم پژوهشی آنلاین TestMyBrain.org انجام گرفت. در مجموع حدود ۲۰ هزار نفر از سرتاسر دنیا در این بررسی شرکت کردند؛ هدف این پژوهش، بررسی عوامل احتمالی موثر بر آنهدونیای اجتماعی بود. آنهدونیای اجتماعی، یک اصطلاح بالینی است که با فقدان انگیزه‌ی اجتماعی، کاهش میل برای مشارکت در تعاملات اجتماعی یا مشکل در لذت بردن از تعاملات اجتماعی تعریف می‌شود. شرکت‌کنندگان در بررسی، سن، وضعیت اجتماعی و اقتصادی مختلف و قومیت‌های متفاوت داشتند.

    Sam Altman

    پژوهشگران با به‌کارگیری این پروژه‌ی علمی بزرگ شهروندی (به‌گفته‌ی گرمین) به مقایسه‌ی اطلاعات به‌دست آمده از آن با داده‌های موجود در مورد آنهدونیای اجتماعی و عوامل احتمال ابتلا به اختلالات سلامت روانی پرداختند. آن‌ها از راه‌های گوناگون دریافتند که افراد در جنبه‌های اساسی انگیزه‌ی اجتماعی با یکدیگر تفاوت دارند؛ این موضوع، نشان‌دهنده‌ی تفاوت در احتمال ابتلا به برخی اختلالات روانی خاص است. برای مثال، گرمین می‌گوید:

    یافته‌ها نشان داد که انگیزه‌ی اجتماعی و میل به اجتماعی شدن در میان مردان کمتر از زنان است. همچنین در افرادی که دارای زمینه‌های اجتماعی و اقتصادی کم‌بضاعت هستند نیز کمتر است.

    انگیزه‌ی اجتماعی و لذت اجتماعی از اوایل نوجوانی تا سنین ۴۰ تا ۵۰ سالگی کاهش پیدا می‌کند

    علاوه بر این، پژوهشگران دریافتند که انگیزه‌ی اجتماعی و لذت اجتماعی از اوایل نوجوانی تا سنین ۴۰ تا ۵۰ سالگی یعنی قبل از افزایش دوباره‌ی سن کاهش پیدا می‌کند. گرمین می‌گوید که انگیزه‌ی اجتماعی کم در سنین میانسالی منجر به حمایت اجتماعی پایین‌تر و در نتیجه، سلامت روانی پایین‌تر می‌شود؛ به این ترتیب مداخله‌هایی که حمایت اجتماعی را بالا می‌برند، گزینه‌ای مهم برای حل مشکلات مربوط به سلامت روانی در میانسالی محسوب می‌شوند.

    گرمین معتقد است درک تفاوت میان عواملی مانند انگیزه‌ی اجتماعی در جمعیت‌های مختلف باعث می‌شوند الگوها و افراد در معرض ابتلا به این بیماری‌ها را تشخیص دهیم. او می‌گوید:

    بررسی رفتار اجتماعی در میان افراد و ارتباط دادن آن با تفاوت‌های موجود در سلامت روانی به شناسایی روش‌های مناسب‌تر ارزیابی، تشخیص و درمان اختلالات روانی کمک می‌کند.


    با رواج پلتفرم‌های دیجیتال و نفوذ آن‌ها به زندگی کاربران، اثر شبکه‌ای دیگر مثل گذشته نقطه‌ی قوت و مزیت رقابتی شرکت‌های سخت‌افزاری مشهور محسوب نمی‌شود.

    کاترین تاکر پروفسور مدیریت و بازاریابی دانشکده اسلون دانشگاه MIT اخیراً در مقاله‌ای اثر شبکه‌ای را مورد نقد و بازبینی قرار داده است. او گزارش خود را با یادآوری نکته‌ی مهمی آغاز می‌کند و می‌نویسد زمانی که استراتژی را به دانشجویان MBA تدریس می‌کند، متوجه می‌شود که اغلب دانشجویان به دنبال ترفندهایی طلایی برای رشد دائمی و همیشگی شرکت هستند. سال‌ها است که استادان دانشگاه، اثر شبکه‌ای را به‌عنوان راز پنهان موفقیت مدل کسب‌وکار آموزش می‌دهند. اقتصاددانان از اصطلاح «اثر شبکه‌ای» برای توصیف حالاتی که یک محصول یا خدمات، مزایای بیشتری را به کاربران بیشتری ارائه می‌دهد، استفاده می‌کند.

    اثر شبکه‌ای ممکن است مستقیم باشد. به‌عنوان‌مثال اسلک زمانی که عده‌ی بیشتری از مردم از آن استفاده کنند، کارایی بیشتری پیدا می‌کند. همچنین ممکن است اثر شبکه‌ای غیرمستقیم باشد، به این معنا که یک گروه از کاربران، زمانی که گروه دیگری به یک پلتفرم می‌پیوندند، بیشتر سود می‌برند. به‌عنوان‌مثال Airbnb برای مسافران کارایی نخواهد داشت اگر صاحبان آپارتمان‌ها از این پلتفرم استفاده نکنند. به‌طور مشابه، صاحب‌خانه‌ها نیز اگر مسافران به این پلتفرم مراجعه نمی‌کردند، دلیلی برای استفاده از آن نداشتند.

    مدت‌ها است که مربیان تأکید می‌کنند اثر شبکه‌ای قدرت بازار را افزایش می‌دهد و مزیت رقابتی پایداری (از بهترین نوع) فراهم می‌کند. هرچه به کاربران بیشتری دسترسی داشته باشید، مخاطبان پایه‌ی بیشتری خواهید داشت و توانایی شما برای جذب کاربران جدید هم بیشتر می‌شود. به همین دلیل کارآفرینان و رهبران کسب‌وکار، همیشه نگاه ویژه‌ای به اثر شبکه‌ای داشتند. اما اکنون به نظر می‌رسد این اثر، آن‌طور که فکر می‌کردیم اکسیر فوق‌العاده‌ای نیست.

    Network Effects

    تاکر در گزارش خود، مایکروسافت را به‌عنوان اولین مثال مطرح می‌کند. در سال ۲۰۰۰ مردم فکر می‌کردند مایکروسافت از اثر شبکه‌ای غیرقابل‌انکار و بی‌نظیری برخوردار است. شما همه‌جا ردپای مایکروسافت را مشاهده می‌کردید. چه کسی حاضر بود اکوسیستم مایکروسافت را رها کند و دیگر از ورد و اکسل استفاده نکند؟ زمانی که انتظار می‌رود مردم، سیستم‌عامل ویندوز را بخشی جدانشدنی از زندگی خود بدانند، تولیدکنندگان کامپیوتر و توسعه‌دهندگان نرم‌افزار انگیزه پیدا می‌کنند که روی اکوسیستم مایکروسافت تمرکز کنند. اما حالا در سال ۲۰۱۸، مایکروسافت برای نگه‌داشتن مشتریان در اکوسیستم خود با چالش مواجه است و توسعه‌دهندگان نیز محصولات زیادی را ارائه می‌دهند که بر مبنای ویندوز نیستند.

    چه چیزی نسبت به گذشته تغییر کرده است؟ چرا اثر شبکه‌ای مانند گذشته عمل نمی‌کند؟

    در درجه‌ی اول، امروز اثر شبکه‌ای به قطعات سخت‌افزاری خاصی وابسته نیست. از سال ۲۰۰۰ و دوران دسکتاپ تاکنون، ما شاهد تحولات متعددی در دستگاه‌های مختلف نظیر گوشی‌های هوشمند، تبلت‌ها و دستیارهای دیجیتال بوده‌ایم. این بدان معنا است که دیگر مثل گذشته‌ها، اثر شبکه‌ای همبسته و متکی به یک قطعه‌ی سخت‌افزاری نیست (آن‌طور که در دهه‌ی ۹۰ همه‌چیز با کامپیوترهای PC معنی می‌گرفت). حالا هر ایده‌ای از مقیاس برای شرکت‌های فناوری به پروفایل‌های کاربری بستگی دارد که می‌توانند به چندین پلتفرم سخت‌افزاری مختلف منتقل شوند.

    تاکر توضیح می‌دهد که امروزه پلتفرم‌هایی که اثر شبکه‌ای را نمایش می‌دهند، کاملاً دیجیتال هستند. شبکه‌های اجتماعی، اپلیکیشن‌های Ride-hailing، یا بازارگاه‌های دیجیتال، به هیچ‌یک از انواع سخت‌افزار بستگی ندارند و به همین علت کاربران برای استفاده از آن‌ها هزینه‌ی زیادی متحمل نمی‌شوند. من می‌توانم به‌راحتی و بدون هیچ مشکلی پنج اپلیکیشن رسانه‌های اجتماعی مختلف را روی گوشی خود نصب کنم، درحالی‌که استفاده از پنج دسکتاپ مختلف با سیستم‌عامل‌های متفاوت، بسیار دشوار است. (این موضوع در سمت عرضه‌کننده نیز مصداق دارد. اینکه یک دولوپر، کدهای یک اپلیکیشن جدید را توسعه دهد بسیار ارزان‌تر از این است که یک دستگاه جدید بسازد و ارسال کند.)

    Network Effects

    تأثیر تحولات اخیر بر بازار رقابتی روشن است. برای مثال به Uber و Lyft فکر کنید. اپلیکیشن‌های رایدهیلینگ باید در رقابت شدید بازار دوام بیاورند و برای مقیاس‌پذیری غالباً به سرمایه‌ی خطرپذیر نیاز دارند. بااین‌حال، کاربران به‌راحتی می‌توانند برنامه‌های Lyft و Uber را بر روی تلفن خود نصب کنند و در هرلحظه، قضاوت کنند که خدمات کدام‌یک از آن‌ها ارزان‌تر است. از طرف دیگر، بسیاری از رانندگان نیز هر دو اپلیکیشن را نصب‌کرده‌اند و طبیعتاً گزینه‌ای را انتخاب می‌کنند که سود بیشتری به آن‌ها پیشنهاد می‌دهد.

    این مثال‌ها به ما یادآوری می‌کند که اثر شبکه‌ای، تنها در صورتی یک مزیت رقابتی است که خود محصول نیز از چسبندگی کافی برخوردار باشد: اگر مشتریان بتوانند همین فردا اپلیکیشن شما را ترک کنند، اثر شبکه‌ای به شما هیچ مزیتی در بازار رقابتی نمی‌دهد. بعضی از مردم معتقدند که پلتفرم‌های دیجیتال، به‌واسطه‌ی داده‌های کاربران، وفاداری آن‌ها را به دست می‌آورند. تئوری این است که داده‌های ذخیره‌شده در یک مکان، می‌تواند وابستگی کاربران را به دنبال داشته باشد و از این لحاظ اثرات شبکه را افزایش دهد.

    گرچه تاریخ این تئوری را رد می‌کند. کافی است iTunes Store را به یاد بیاوریم که زمانی بهترین مثال برای چسبندگی پلتفرم‌های دیجیتال محسوب می‌شد و اثر شبکه‌ای را به‌خوبی نشان می‌داد. افرادی که یک کتابخانه از داده‌های خود را در فرمت MP3 ذخیره کرده بودند می‌گفتند محال است از پلتفرم دیگری استفاده کنند. چه کسی می‌خواهد آرشیو موسیقی خود را در چند مکان مختلف نگه‌داری کند؟ چرا باید بخواهیم دوباره پلی لیست جدیدی بسازیم؟ تهیه‌کنندگان موسیقی می‌دانستند که آنجا، به مشتریان خود دسترسی دارند و علاقه‌مندان موسیقی نیز به‌طوری طبیعی به iTunes جذب می‌شدند، زیرا می‌دانستند که آنجا همه‌ی انواع موسیقی موردعلاقه‌ی خود را پیدا می‌کنند. اما زمانی که اسپاتیفای وارد بازار شد، به مخاطبان نشان داد که مزایای iTunes چقدر کوتاه‌مدت است. زمانی که می‌توانید در هرلحظه، هر آهنگی را که می‌خواهید پخش‌کنید، چه نیازی به کتابخانه‌ی موسیقی دارید؟



    هواوی پی ۲۰ پرو به قابلیت تصویربرداری فوق آهسته ۹۶۰fps مجهز خواهد شد

    شرکت هواوی قصد دارد قابلیت فیلم برداری فوق آهسته با سرعت ۹۶۰ فریم بر ثانیه را از طریق انتشار یک بروزرسانی به هواوی پی ۲۰ پرو اضافه کند.


    کارآفرین شدن در نگاه اول می‌تواند سخت و غیرممکن باشد؛ اما باور اصلی شما باید نسبت به این موضوع تغییر پیدا کند.

    همیشه کارآفرینانی وجود دارند که دستاوردشان از شما بیشتر بوده است. در چه حالت می‌توانید از آن‌ها فراتر بروید؟ یک راهکارش این است جایزه‌ی نوبل برنده شوید یا استارتاپی با سود میلیارد دلاری راه‌اندازی کنید یا این‌که جهان را از مشکلات فعلی‌اش نجات دهید! در غیر این صورت از آن‌ها عقب‌تر خواهید بود.

    اگر بخواهیم واقع‌گرایانه‌تر عمل کنیم، باید بپذیریم که ما تنها می‌توانیم موارد محدودی را تغییر دهیم. برای مثال ما این توانایی را داریم که شغلی برای خود ایجاد کنیم، هدف‌هایی در نظر بگیریم و تصمیم بگیریم وقت خود را چطور سپری کنیم. هر کسی در این جهان نیروی محرک متفاوتی دارد. بعضی افراد با پول یا شهرت انگیزه پیدا می‌کنند. بعضی دیگر خواهان این هستند که اثری مثبت در این دنیا بگذارند و عده‌ای دوست دارند فارغ از شرایط و مقررات کار کارمندی، کار آزاد داشته باشند. طبیعی است که هیچ‌کدام از این دیدگاه‌ها نادرست نیست.

    مقاله‌های مرتبط:

    در خصوص رسیدن به کارآفرینی، چه بخواهید از موانع سخت و طاقت‌فرسا عبور کنید و چه با صعود از نردبان شرکت‌ها به چتر طلایی نجات برسید، مسیری پیش روی شما قرار دارد.  توجه داشته باشید که در دنیای امروز، اگر روحیه‌ی کارآفرینی در شما وجود نداشته باشد، استارتاپ‌هایی روی کار خواهند آمد که به مشتریانتان خدمات بهتری ارائه خواهند داد و آن‌ها را جذب خواهند کرد.

    برای «کار کردن» کار نکنید

    قبل از این که به نکات و ترفندهای گرانبهاتر برسیم، لازم است روی ذهنیت خود کار کنیم. توصیه‌ی نخست این است که غرق کار نشوید! مطمئنا شما هم مجبور هستید سر ماه قسط و صورتحساب‌ پرداخت کنید. اما نباید ذهن خود را درگیر «بایدها» کنید. برای مثال به خودتان فشار نیاورید که امروز هر طور شده باید بتوانم چیزی را به فروش برسانم. چنین نگاهی در کسب و کار عمیقا اشتباه است.

    لذت کارآفرینی

    بپذیرید که کسب و کار یک بازی است و عناصر آن استراتژی، رقابت و موفقیت هستند. به بیانی دیگر، یک بخش این بازی شطرنج و بخش دیگر مار و پله است. معلوم نیست روز بعد قرار است چه اتفاقی بیفتد. بنابراین نهایت تلاش خود را بکنید تا از این بازی لذت ببرید و روی صحنه باقی بمانید.

    کسب و کار مانند دیگر بازی‌ها باید سرگرم‌کننده باشد؛ به‌طوری که از تجربه‌هایی مانند تجزیه و تحلیل، برنده شدن، سود و زیان، روابط و تمامی آیتم‌های آن لذت ببرید. چنانچه در این میان احساس کردید لذت چندانی نمی‌برید، سعی در بهتر ساختن خود کنید و اگر باز هم جواب نگرفتید، کسی را پیدا کنید که در این خصوص به شما کمک کند تا با جنبه‌ی لذت‌بخش کار پیش روی خود آشنا شوید. به این ترتیب نقاط ضعف و قوت خود را شناسایی خواهید کرد.


    پیام‌رسان تلگرام برای اولین بار در سال ۲۰۱۳ رونمایی شد و در اختیار کاربران قرار گرفت. از آن سال تاکنون، هر روز دامنه کاربرد آن در سراسر جهان بیشتر شده است و امروزه نزدیک به ۲۰۰ میلیون کاربر فعال ماهانه در سرتاسر دنیا دارد.

    سلب‌ مسئولیت: تحریریه‌ی زومیت در تهیه‌ این محتوای تبلیغاتی نقش نداشته و مسئولیتی در قبال صحت آن ندارد.

    تلگرام در ایران نیز با ثبت رقم بیش از ۴۵ میلیون عضو، به محبوب‌ترین شبکه اجتماعی بین ایرانیان تبدیل شد. این پیام‌رسان، نزدیک به ۶۰% از پهنای باند اینترنت ایران را به خود اختصاص داده بود و کاربران ایرانی تا قبل از فیلتر شدن تلگرام، ۷۰ درصد از کل زمان سپری‎شده در تلگرام را به خود اختصاص داده بودند. از این رو، تلگرام در ایران، یک رسانه مهم و تأثیرگذار برای تبلیغات بود و تبلیغ‎دهندگان به کمک تلگرام می‌توانستند به تعداد زیادی از مخاطبان خود دسترسی پیدا کنند و محصول یا سرویس خود را به آن‌ها معرفی کنند. تبلیغ‌دهندگان تنها براساس تعداد view-های یک پست و یا براساس تعداد کاربران یک کانال در مورد میزان اثربخشی تبلیغات تلگرامی قضاوت می‌کردند. تبلیغات تلگرامی آمار حرفه‌ای و دقیقی در اختیار تبلیغ دهندگان قرار نمی‌داد.

    با فیلتر شدن تلگرام، پیدا کردن یک جایگزین مناسب برای این پیام‌رسان، دغدغه بسیاری از فعالان صنعت دیجیتال مارکتینگ شده است. برخی از فعالان سعی در یافتن بهترین گزینه در میان رسانه‌های اجتماعی دارند. در این بین شبکه‌های اجتماعی داخلی هنوز نتوانسته‌اند اعتماد صنعت را به خود جلب کنند و به همین دلیل با وجود افت کارایی و صرفه اقتصادی پایین‌تر، تلگرام همچنان یکی از گزینه‌های اصلی بازاریابان دیجیتال است. در کنار تلگرام، اینستاگرام با بیش از ۲۰ میلیون کاربر فعال در ایران، دیگر گزینه مورد انتخاب فعالان صنعت بازاریابی دیجیتال است که البته با توجه به ویژگی‌های خاص رسانه‌ای آن، نمی‌توان اینستاگرام را جایگزین کاملی برای تلگرام تصور کرد.

    راه‌ حل دیگری که برای جایگزین تبلیغات در تلگرام وجود دارد، استفاده مؤثر از رسانه‌های دیجیتال مانند اپلیکیشن‌ها و وب‌سایت‌هایی است که روزانه مخاطبان زیادی دارند. بسیاری از صاحبان این رسانه‌ها تمایل دارند که بخشی از فضای رسانه خود را به تبلیغات اختصاص دهند و کسب درآمد از تبلیغات، یک جریان درآمدی جدید و پایدار برای آن‌ها به وجود آورده است. از این رو فعالان بازاریابی دیجیتال می‌توانند از این فضا به‌عنوان جایگزینی برای تلگرام استفاده کنند. در این راستا نقش شبکه‌های تبلیغات دیجیتال می‌تواند بسیار اثربخش باشد.

    شما به کمک شبکه‌های تبلیغات دیجیتال می‌توانید در رسانه‌های مرتبط مانند اپلیکیشن‌ها یا وب‌سایت‌ها  تبلیغ کنید. اما انتخاب یک شبکه تبلیغات دیجیتال مناسب، همواره یکی از چالش‌های پیش روی تبلیغ‌دهندگان بوده است. آن دسته از شبکه‌های تبلیغاتی می‌تواند برای تبلیغات برند شما مفید باشد که به مخاطبان زیادی دسترسی داشته باشد و بتواند تبلیغات شما را به‌صورت هدفمند نمایش دهد. در واقع باید بتواند مخاطبان مرتبط با شما را در اپلیکیشن‌ها و وب سایت‌های مختلف پیدا کند و پیام تبلیغاتی شما را به این افراد نمایش دهد.

    تپسل، به‌عنوان یک شبکه تبلیغات آنلاین هوشمند فراگیر و با در اختیار داشتن فضای تبلیغاتی برترین اپلیکیشن‌های ایرانی و خارجی و وب موبایل‌ها، به طیف متنوع و وسیعی از کاربران فضای دیجیتال دسترسی دارد.

    تپسل

    یکی از این رسانه‌ها، اپلیکیشن تلوبیون است که فضای تبلیغاتی آن از طریق تپسل ارائه می‌شود. اپلیکیشن تلوبیون با بیش از ۴ میلیون نصب فعال در کافه بازار و ۳ میلیون نمایش ویدئوی روزانه، محیط مناسبی برای تبلیغات شما است و به کمک آن می‌توانید برند خود را به طیف وسیعی از افراد معرفی کنید.

    تپسل برای تبلیغ دهندگان، کمپین ویژه‌ای در نظر گرفته است تا تبلیغ‌دهندگان با قیمت مناسب‌تری بتوانند از فضاهای تبلیغاتی که تپسل در اختیار دارد، استفاده کنند. در این کمپین، سه نوع تبلیغ پیش‌نمایشی، نمایش کامل ویدئو و تبلیغات بنری همسان (Native) تعریف شده است. برای آگاهی از جزئیات کمپین تلوبیون به اینجا مراجعه کنید.

     


    الکساندر گراهام بل (Alexander Graham Bell) دانشمند اسکاتلندی متولد قرن نوزدهم میلادی بود. این دانشمند، محقق، مهندس و مخترع، شهرت اصلی خود را مدیون اختراع تلفن و تاسیس شرکت تلگراف و تلفن آمریکا یا AT&T است. پدر، پدربزرگ و برادر الکساندر از سخنوران مشهور و مادر و همسرش هر دو ناشنوا بودند. این واقعیت‌های خانوادگی همگی در شکل‌گیری مسیر زندگی و تحقیقات این دانشمند بزرگ نقش داشته‌اند.

    گراهام بل ابتدا تحقیقات خود را پیرامون دستگاه‌های شنوایی و سخنرانی انجام داد. این تحقیقات بعدا باعث شد که او در سال ۱۸۷۶ پتنت اولین دستگاه تلفن را در دفتر ثبت پتنت آمریکا ثبت کند. نکته‌ی جالب در مورد این دانشمند این که او تلفن را مزاحم شغل اصلی‌اش یعنی تحقیقات می‌دانست و هیچ‌گاه در اتاق مطالعه‌اش تلفن نداشت. بل در سال‌های پایانی عمر، تحقیقات قابل توجه دیگری در صنایعی همچون دستگاه‌های ارتباط نوری، قایق‌های باله‌دار و صنعت هواپیما انجام داد. او یکی از موسسان انجمن نشنال جئوگرافیک هم بود و در سال‌های ۱۸۹۸ تا ۱۹۰۳ به‌عنوان معاون ارشد آن فعالیت می‌کرد.

    الکساندر گراهام بل

    امضای الکساندر گراهام بل

     تولد و تحصیل

    الکساندر بل در سوم مارس ۱۸۴۷ در ادینبورگ اسکاتلند متولد شد. او دو برادر به نام‌های ملویل جیمز بل و ادوارد چارلز بل داشت که هر دو در سنین جوانی و بر اثر بیماری سل از دنیا رفتند. پدرش پروفسور الکساندر ملویل بل بود که در زمینه‌ی آواشناسی تحقیق می‌کرد. مادر الکساندر، الیزا گریس نام داشت. الکساندر در سن ۱۰ سالگی از پدرش درخواست کرد تا مانند برادران، یک نام میانی داشته باشد. به‌همین دلیل او در سن ۱۱ سالگی اجازه‌ی انتخاب نام میانی را پیدا کرده و نام گراهام را برای ادای احترام به یکی از دوستان نزدیک خانوادگی انتخاب کرد. البته خویشاوندان و دوستان نزدیک او را الک (Aleck) صدا می‌زدند.

    الکساندر بل از سنین کودکی به مطالعه، کشف و اختراع می‌پرداخت

    الکساندر از همان سنین کودکی کنجکاو و علاقه‌مند به کشف طبیعت بود. او گونه‌های گیاهی و جانوری را جمع‌آوری و روی آنها تحقیق می‌کرد. نزدیکترین دوست او در آن زمان بن هاردمن بود که خانواده‌اش یک کارخانه‌ی آرد داشتند. الکساندر در مورد نحوه‌ی کار این کارخانه از دوستش سوال پرسید و متوجه شد که برای تولید آرد، باید ابتدا پوست و سبوس گندم را در یک فرآیند دشوار از آن جدا کرد. الکساندر با دقت در این فرآیند در ۱۲ سالگی اولین اختراع خود را انجام داد. او دستگاهی ساده برای جدا کردن پوست گندم ساخت که تا سال‌ها از آن در کارخانه‌ی آرد استفاده شد.

    علاوه بر علم، موسیقی، هنر و شعر نیز در حوزه‌ی علاقه‌مندی‌های الکساندر بودند و مادرش او را در فعالیت در این زمینه‌های تشویق می‌کرد. او بدون آموزش آکادمیک، پیانو زدن را فرا گرفت. نکته‌ی جالب این که با وجود درونگرا و ساکت بودن، الکساندر تقلید صدا را نیز یاد گرفت و اعضای خانواده را در میهمانی‌ها سرگرم می‌کرد. مادر او از سن ۱۲ سالگی ناشنوا شده بود. الکساندر برای ارتباط با مادرش زبانی با انگشت اختراع کرد که با اشاره کردن روی میز، صحبت‌های اعضای خانواده را برای او بیان می‌کرد. او تکنیک‌هایی برای صحبت کردن با اصوات واضح با مادرش نیز ابداع کرد که در برقراری مکالمه مفید بود. در نهایت تلاش‌‌های متعدد برای ارتباط هرچه بهتر با مادر بود که الکساندر گراهام بل را به مطالعه‌ی علم آکوستیک یا صوت شناسی علاقه‌مند کرد.

    الکساندر گراهام بل

    بل در جمعی از شاگردانش که آموزش زبان به کودکان ناشنوا را از او می‌آموختند

    آموزش علم فصاحت و سخنوری یکی ازفعالیت‌های خانوادگی اجداد و اقوام بل بود. پدربزرگش الکساندر بل در لندن، عمویش در دوبلین و پدرش در ادینبورگ به آموزش این علم مشغول بودند. پدر او مقالات و کتاب‌های متعددی در این زمینه چاپ کرد که برخی از آنها همچون کتاب The Standard Elocutionis هنوز معتبر هستند. او علائم سخنوری تصویری (Visible Speech) را به فرزندان خود آموزش داد. الکساندر به قدری در این آموزش‌ها ماهر شد که همواره به‌عنوان دستیار به همراه پدرش در رویدادها و همایش‌ها شرکت کرده و تحسین حضار را بر می‌انگیخت.

    الکساندر مانند دو برادرش تحصیلات ابتدایی را در خانه و تحت تعلیم پدر فراگرفت. او سپس به دبیرستان سلطنتی ادینبورگ رفت اما تنها پس از ۴ ترم و در ۱۵ سالگی آنجا را ترک کرد. دوران تحصیل او در دبیرستان پر از نمرات ضعیف و غیبت‌های متعدد بود؛ چرا که بل تنها به علوم طبیعی و زیست علاقه نشان می‌داد و با وجود اصرار پدر، علاقه‌ای به شرکت کردن در کلاس‌های دیگر نداشت.

    بل پس از ترک دبیرستان به لندن و نزد پدربزرگرش رفت. عشق و علاقه‌ی او به یادگیری در همان سال اول زندگی در لندن چندین برابر شد و ساعت‌های متمادی از روزش به مطالعه و بحث در مورد موضوعات مختلف علمی می‌گذشت. بل بزرگ صحبت کردن فصیح و بدون مشکل را به نوه‌اش آموزش داد و او را برای تبدیل شدن به یک معلم آماده کرد. بل در ۱۶ سالگی به‌عنوان معلم کارآموز موسیقی و سخن‌وری در آکادمی وستون هاوس در الگین موری اسکاتلند مشغول به کار شد. او در سال بعد به دانشگاه ادینبورگ رفت و به برادرش ملحق شد. در سال ۱۸۶۸، کمی پیش از آن که برای مهاجرت به کانادا با خانواده آمده شود، امتحانات تکمیلی را با موفقیت گذراند و در پذیرش کالج دانشگاهی لندن (UCL) پذیرفته شد.

    الکساندر گراهام بل

    بخشی از دفترچه‌ی یادداشت‌های بل

    اولین مطالعات صوتی

    پدر بل او را در یادگیری سخن‌وری بسیار تشویق می‌کرد. روزی در سال ۱۸۶۳ او فرزندان خود را به دیدن نمایش یک اتوماتون ساخته شده توسط سر چارلز ویتستون برد. این ربات اولیه بر اساس مطالعات و آموزه‌های ولفگانگ فان کمپلن ساخته شده بود و یک شبیه‌سازی از صدای انسان در خود داشت. بل که شیفته‌ی عملکرد این ماشین شده بود پس از تهیه‌ی کتاب کمپلن و ترجمه‌ی دشوار آن از زبان آلمانی، به‌همراه برادر بزرگترش ملویل، یک نمونه‌ی اولیه از آن را ساخت.

    پدر خانواده‌ی بل از اختراع فرزندانش بسیار خشنود شد و علاوه بر تامین هزینه‌ی خرید تمام تجهیزات آزمایشات آنها، قول یک جایزه‌ی بزرگ را نیز به پسرانش داد. ملویل در ساخت حنجره و گلوی این ربات مشغول شد و مسئولیت دشوارتر ساخت یک جمجمه‌ی طبیعی به الکساندر رسید. نتایج تلاش آنها یک سر رباتیک بود که می‌توانست چند کلمه صحبت کند. این سر رباتیک با جریان هوا که از طریق تلمبه‌ی بادی وارد آن می‌شد و همچنین تنظیم دقیق لب‌ها، کلمه‌ی «ماما» را تلفظ می‌کرد.

    اولین اختراع بل در حوزه‌ی صوت، یک ربات ساده با قابلیت صحبت کردن بود

    موفقیت در ساخت ربات سخنگو بل را تشویق کرد تا آزمایشاتش را روی نمونه‌های زنده انجام دهد. او از سگ خانواده برای انجام آزمایش استفاده می‌کرد و به آن، تلفظ کردن برخی کلمات را با صدای نامفهوم یاد داد. این تلاش‌های اولیه موجب شد تا بل تحقیقات خود در مورد انتقال صدا را نیز شروع کند. او اولین مطالعاتش را روی پدیده‌ی رزونانس انجام داد و از دستگاه دیاپازون برای مطالعه استفاده می‌کرد. بل در ۱۹ سالگی نتایج اولیه‌ی تحقیقاتش را برای یکی از همکاران پدر یعنی الکساندر الیس که یک واژه شناس بود ارسال کرد. الیس پاسخ نامه‌ی الکساندر را به سرعت داد و به او یادآوری کرد که تحقیقاتی مشابه در آلمان انجام شده است. او نسخه‌ای از کتاب هرمان فون هلمهولتز را نیز برای بل ارسال کرد.

    الکساندر گراهام بل

    یکی از طرح‌های بل برای تلفن

    بل نگران این بود که اختراع بزرگ توسط دانشمند آلمانی انجام شده باشد هلمهولتز توانسته بود حروف صدادار را با استفاده از دیاپازون انتقال دهد. به همین دلیل دانشمند جوان اسکاتلندی به مطالعه‌ی دقیق کتاب آلمانی با ترجمه‌ی تقریبا غلط فرانسوی مشغول شد. بل در خلال تحقیقاتش به صورت اتفاقی به استنباطی رسید که پایه‌ی تحقیقات و دستاوردهای علمی بعدی او را تشکیل داد. او در گزارش‌هایش نوشت:

    من اطلاع دقیقی از موضوع اصلی نداشتنم اما تصور می‌کردم که اگر بتوان حروف صدادار را با استفاده از وسایل الکتریکی تولید کرد، پس می‌توان حروف بی‌صدا و در نهایت کل فرآیند صحبت کردن را شبیه‌سازی کرد. من تصور می‌کردم که هلمهولتز توانسته این کار را انجام دهد و دلیل موفق نشدن من به خاطر استفاده نکردن از برق است. در نهایت اگر در آن سال‌ها من می‌توانستم آلمانی را به خوبی بخوانم، شاید هیچ‌گاه تحقیقاتم پیشرفت نمی‌کرد.

    خانواده‌ی بل در سال ۱۸۶۵ به لندن رفتند و الکساندر نیز به‌عنوان استادیار در Weston House مشغول شد و در ساعات فراغت با تجهیزات آزمایشگاهی محدود به مطالعات خود می‌پرداخت. تمرکز آزمایش‌های او روی انتقال صدا به‌وسیله‌ی الکتریسیته بود و بعد از مدتی، یک کابل تلگراف بین اتاق خودش و دوستش در کالج سامرست کشید. در همین سال‌ها خانواده‌ی آنها با تراژدی از دست دادن یکی از برادران روبرو شد. به‌هرحال بل به تحصیل در کالج دانشگاهی لندن ادامه داد.

    کمک‌های الکساندر به پدرش در مورد طراحی و آماده‌سازی سخنرانی‌های تصویری، باعث شد تا او به مدرسه‌ی خصوصی Susanna E. Hull رفته و در آنجا به عنوان آموزگار دانش‌آموزان ناشنوا مشغول شود. در همان سال‌ها برادر بزرگتر یعنی ملویل به موفقیت‌های زیادی در این زمینه رسیده و مدرسه‌ی خصوصی خودش را تاسیس کرده بود. البته پس از مدتی او نیز بر اثر بیماری سل از دنیا رفت و خانواده‌‌ی بل که متوجه بیماری خفیف فرزند آخر خود شده بودند، برای نقل مکان به کانادا آماده شدند.

    الکساندر گراهام بل

    اوین خانه‌ی خانواده‌ی بل در آمریکای شمالی

    مهاجرت به کانادا و آموزش ناشنوایان

    بل در سال ۱۸۷۰ به همراه پدر و مادر و همسر برادرش به پاریس اونتاریو کانادا رفت. آنها مدتی در منزل دوست خانوادگی‌شان رورند توماس هندرسون ساکن شدند و سپس مزرعه‌ای در ارتفاعات توتلا خریداری کردند. الکساندر آزمایشگاه شخصی خود را در یکی از ساختمان‌های متروکه‌ی این مزرعه راه‌اندازی کرد. با وجود این که مهاجرت به کشور جدید کمی برای بل ناراحت‌کننده بود، او پس از مدتی با شرایط جدید هماهنگ شد و حتی از محیط و آب‌وهوای کانادا لذت برده و بار دیگر با جدیت به مطالعات خود پرداخت.

    تمرکز اصلی و درآمد بل از آموزش به ناشنوایان بود

    تحقیقات بل در آن سال‌ها باز هم پیرامون زبان‌شناسی و صدای انسان‌ها بود. او با زبان محلی موهاک در نزدیکی محل زندگی‌اش آشنا شد و زبان نانوشته‌ی آنها را به صحبت‌های بصری ترجمه کرد. این دستاوردها او را نزد قبیله‌ی موهاک محبوب کرد. علاوه بر این موارد بل به تحقیقات پیرامون مطالعات هلمهولتز ادامه داد و دستگاهی به نام Melodeon نیز ساخت که توانایی پخش موسیقی توسط برق را تا مسافت مشخصی داشت. او در ادامه با همکاری پدرش اقداماتی برای آموزش ناشنوایان انجام داد تا این که سرانجام پدر الکساندر از طرف سارا فولر، مدیر مدرسه‌ی ناشنوایان بوستون برای آموزش سیستم سخنرانی بصری به ماساچوست دعوت شد.

    پدر الکساندر موقعیت پیشنهادی را به پسرش واگذار کرد و او نیز در آموزش اساتید موسسه موفق بود. پس از دوره‌ی اولیه، موسسات متعدد دیگری از بل برای آموزش این سیستم دعوت کردند. در سال‌های بعدی الکساندر علاوه بر کار کردن روی تحقیقاتش و تلاش برای ساخت «تلگراف هارمونیک»، آموزش افراد ناشنوا را نیز با جدیت ادامه می‌داد. او در سال ۱۸۷۲ و با کمک پدرش مدرسه‌ی School of Vocal Physiology and Mechanics of Speech را در بوستون تاسیس کرد و در اولین کلاس، پذیرای ۳۰ دانش‌آموز ناشنوا بود. یکی از مشهورترین شاگردان بل در این مدرسه، هلن کلر بود.

    الکساندر گراهام بل

    بخشی از دفترچه یادداشت‌های علمی بل

    ماه‌ها و سال‌های بعدی برای الکساندر با آموزش در موسسات معتبر آمریکایی و خصوصا بوستون پر شده بود. او علاوه بر آموزش زبان اختراع شده توسط پدرش به ناشنوایان، تمرکز زیادی نیز روی آزمایشات خود برای انتقال صدا و موسیقی به کمک الکتریسیته داشت. این تلاش‌های مضاعف شرایط را برای او دشوار می‌کرد و حتی سلامتی این دانشمند جوان را نیز به خطر انداخته بود. سرانجام او در سال ۱۸۷۳ تصمیم گرفت تا تمرکز اصلی‌اش را روی مطالعات پیرامون علم صدا معطوف کند. او آموزش های خصوصی خود را تعطیل کرد و تنها با دو شاگرد به نام‌های جورجی سندرز و میبل هابارد به کار ادامه داد. خانواده‌ی هر دوی این دانش‌آموزان نقش‌های پررنگی در پشتیبانی از بل برای انجام آزمایشاتش داشتند.

    اختراع تلفن

    مقاله‌های مرتبط:

    تمرکز بل روی مطالعات پیرامون تلگراف هارمونیک تا سال ۱۸۷۴ شکلی منظم به خود گرفته بود. او در آزمایشگا‌ه‌هایش در بوستون و منزل شخصی در کانادا، روی این دستگاه کار می‌کرد و در ابتدا با یک فوناتوگراف به آزمایش پرداخت. فوناتوگراف دستگاهی بود که می‌توانست با ردگیری ارزش صداها، شکل امواج آنها را ترسیم کند. بل با مطالعه‌ی این دستگاه به این نتیجه رسید که می‌توان جریان‌های موجی الکتریکی را بر اساس واکنش به صدا تولید کرد. در آن سال‌ها حجم پیام‌های در حال تبادل در شبکه‌های تلگراف بسیار بالا بود و سرمایه‌گذاران به دنبال راه‌حلی بودند تا پیام‌های متعدد را روی یک خط تلگراف ارسال کنند. وقتی بل از طرحش در مورد ارسال صداهای مختلف روی خط تلگراف با سرمایه‌گذاران صحبت کرد، گاردینر هابارد و توماس سندرز اولین افرادی بودند که از او حمایت کردند.

    اتفاق مهم دیگر در مسیر اختراع تلفن، دیدار بل با جوزف هنری، دانشمند مشهور قرن ۱۹ و مدیر موسسه‌ی اسمیث‌سونین بود. بل در دیدار با این دانشمند از کمبود دانش و تجربه‌اش برای ساخت دستگاه مورد نظر گفت و هنری علاوه بر آموزش‌های اولیه او را به تحقیق بیشتر تشویق کرد. دیدار مهم بعدی، با توماس واتسون، مهندس برق و مکانیک بود که در آن سال‌ها در فروشگاه چارلز ویلیامز مشغول به فعالیت بود. در نهایت با کمک‌های مالی هابارد و سندرز، واتسون به‌عنوان دستیار بل استخدام شد و این دو تحقیقات خود را روی تکنیک ارسال چند پیام با فرکانس‌های مختلف روی یک خط تلگراف شروع کردند.

    در تاریخ دوم ژوئن سال ۱۸۷۵ و در خلال آزمایشات، واتسون به‌صورت تصادفی یکی از اجزای دستگاه مورد آزمایش را قطع کرد و در طرف گیرنده‌ی دستگاه، بل صدای نامفهومی شنید. این اتفاق قدم‌های اول برای ساخت تلفن و انتقال صدا از طریق الکتریسیته را رقم زد.

    الیشا گری یکی ادیگر از دانشمندانی بود که در آن سال‌ها روی ساخت دستگاه تلگراف برای ارسال چند پیام همزمان کار می‌کرد. او و وکلای بل به‌طور همزمان به اداره‌ی ثبت اختراع آمریکا رفتند تا پتنتی مشابه برای این دستگاه ثبت کنند. در اسناد تاریخی درگیری میان این دو جبهه برای ثبت زودتر پتنت آورده شده اما در نهایت پتنت شماره ۱۷۴۴۶۵ در هفتم مارس سال ۱۸۷۶ به نام بل ثبت شد. بل پس از ثبت پتنت به بوستون بازگشت و در آزمایشگاه خود علاوه بر دستگاه خود، یک فرستنده‌ی مایع نیز شبیه به طرح گری اضافه کرد و سرانجام در دهم مارس ۱۸۷۶ توانست پیام صوتی خود را از آزمایشگاه به دفتر واتسون ارسال کند.

    الکساندر گراهام بل

    پتنت تلفن ثبت شده توسط الکساندر گراهام بل

    الیشا گری یکی از دانشمندان معاصر بل، ادعایی جدی مبنی بر دزدی طرحش داشت 

    برخی منتقدان هنوز بل را به دزدی طرح گری متهم می‌کنند؛ این در حالی است که بل تنها از طرح گری برای آزمایش عملی بودن تحقیقاتش استفاده کرد و پس از آن برای نهایی کردن تلفن طرح الکترومگنتیک خود را ادامه داده و در هیچ ارائه‌ی عمومی از طرح مایع گری استفاده نکرد. به‌هرحال مصاحبه‌ها و ادعاهای متعددی در تاریخ اختراع تلفن وجود دارد. برخی مامورین تایید پتنت آمریکا بعدا به تقلب خود یا دریافت وجه از بل و وکیلانش اعتراف کردند. البته بل در نامه‌ای به گری به آموختن برخی مفاهیم از پتنت او اشاره‌ای کرد اما هیچ‌گاه اتهام دزدیدن طرح علمی را نپذیرفت.

    اولین آزمایش دستگاه تلفن در مسافت‌های طولانی در آگوست سال ۱۸۷۶ انجام شد و پیغامی بین منزل بل و آزمایشگاهش در ۶ کیلومتری آن منطقه در برنتفورد ارسال شد. بل و شرکایش پس از موفقیت در ارسال پیام صوتی در فواصل مکانی طولانی، پیشنهاد فروش حق استفاده از پتنت را به شرکت وسترن یونیون دادند. آنها قیمت ۱۰۰ هزار دلار را برای این پتنت پیشنهاد دادند اما مدیر وسترن یونیون با اسباب‌بازی خواندن تلفن، این پیشنهاد را رد کرد. او دو سال بعد به نزدیکانش گفته بود که حاضر است ۲۵ میلیون دلار برای این اختراع بپردازد اما دیگر شرکت بل متمایل به فروش حق استفاده نبود.

    الیشا گری

    پتنت الیشا گری

    در سال‌های بعد بل در سخنرانی‌ها و ارائه‌های متنوع، اختراع خود را برای محافل عمومی و علمی توضیح داد و در سال ۱۸۷۶، ارائه‌ی او در فیلادلفیا، تلفن را با توجه بین‌المللی روبرو کرد. پادشاه برزیل، لرد کلوین از اسکاتلند و ملکه ویکتوریا از افراد مهمی بودند که در جلساتی خصوصی در جریان اختراع جدید بل قرار گرفتند. شرکت تلفن بل در سال ۱۸۷۷ تاسیس شد و تا سال ۱۸۸۶، حدود ۱۵۰ هزار نفر در آمریکا دستگاه تلفن داشتند. مهندسین شرکت بل علاوه بر ساخت طرح‌های قبلی تلفن، پیشرفت‌های متعددی را نیز روی طراحی آن انجام دادند و این دستگاه را به یکی از موفق‌ترین اختراعات تاریخ تبدیل کردند. آنها در سال ۱۸۷۹ حق استفاده از پتنت میکروفون کربنی ادیسون را از وسترن یونیون خریداری کردند که پیشرفت بزرگی در کیفیت صدای تلفن در مسافت‌های طولانی ایجاد کرد.

    یکی از پروژه‌های بزرگ شرکت بل، توسعه‌ی خط ارتباطی داخلی در آمریکا بود که با نام AT&T Long Lines شروع شد. این پروژه در نیوروک تحت عنوان شرکت American Telephone and Telegraph Company در تاریخ سوم مارس ۱۸۸۵ شروع شد. سرانجام در ۳۰ دسامبر سال ۱۸۹۹، تمامی عملیات، دارایی‌ها و حقوق شرکت بل به AT&T منتقل شد.

    شکایت‌های دانشمندان دیگر پس از ثبت پتنت تلفن، فشارهای زیادی به بل و تیمش وارد کرد

    نکته‌ی مهم در مورد اختراع تلفن توسط الکساندر گراهام بل این که او در طول مدت ۱۸ سال پس از ثبت پتنت اولیه، با شکایت‌ها و ادعاهای متنوع از رقبا و دانشمندان دیگر روبرو شد. تعداد این شکایت‌ها با ۵۸۷ عدد رسید اما بل و شرکتش در هیچ‌یک از دادگاه‌های مربوطه شکست نخوردند. از شاکیان بزرگ پتنت بل می‌توان به الیشا گری و آموس دولبر اشاره کرد. البته هر دوی این دانشمندان در مکاتبات شخصی با بل، تحقیقات اولیه‌ی او را تصدیق کرده بودند و نتوانستند در دادگاه، ادعای محکمی علیه او داشته باشند.

    الکساندر گراهام بل

    بل در حال انجام اولین آزمایش تماس تلفنی از راه دور

    آنتونیو میوچی یکی دیگر از دانشمندان بود که با ادعای اختراع تلفن در سال ۱۸۳۴، بل را به چالش کشید. البته ادعاهای او و شهادتش در دادگاه سال ۱۸۸۶ نیز به‌دلیل کمبود شواهد قابل استناد موفق نبود. تلاش‌های نماینده‌ی کنگره‌ی آمریکا ویتو فوسلا در سال ۲۰۰۲ باعث شد تا اقدامات میوچی در اختراع تلفن به رسمیت شناخته شود. البته هیچ شواهدی دال بر استفاده‌‌ی بل از تحقیقات میوچی وجود ندارد. به‌هرحال ایتالیایی‌های هنوز میوچی را به‌عنوان مخترع اصلی تلفن می‌شناسند.

    اختراعات دیگر

    اگرچه الکساندر گراهام بل عموما به خاطر اختراع تلفن شناخته می‌شود، اما حوزه‌ی علاقه‌مندی او در علوم مختلف بسیار گسترده بوده است. یکی از نویسندگان بیوگرافی این دانشمند می‌گوید بل پیش از خواب دایرة‌المعارف بریتانیکا را مطالعه می‌کرده تا موضوعات دیگر علمی را برای تحقیقاتش بیابد. بل مجموعه ۳۰ پتنت ثبت شده دارد که ۱۸ پتنت به نام خودش و ۱۲ پتنت به صورت مشترک ثبت شده است. از این میان ۱۴ پتنت مربوط به تلفن و تلگراف، چهار پتنت مربوط به دستگاه فوتوفون، یک پتنت مروبط به فنوگراف، پنج پتنت هواپیمایی، چهار پتنت مربوط به هواپیماهای آبی و دو پتنت مربوط به سلنیم است.

    این گستردگی حوزه‌های مطالعاتی باعث شده تا در لیست اختراعات دانشمند از جلیقه‌ی کمک به تنفس تا دستگاه‌های تشخیص مشکل شنوایی و کشف کوه یخ وجود داشته باشد. او در تحقیقات متعدد خود نگاهی نیز به مسائل سوخت در جهان داشت. بل به این حقیقت رسیده بود که گاز متان را می‌توان زباله‌های مزرعه‌ها و کارخانه‌ها تولید کرد. در یکی از آخرین مصاحبه‌های او، این دانشمند به طرح استفاده از پنل‌های خورشیدی برای گرم کردن خانه‌ها نیز اشاره کرده است.

    فوتوفون

    طرح فوتوفون الکساندر گراهام بل

    فوتوفون یکی از اختراعات بل بود که پایه‌های ارتباط فیبر نوری را بنا نهاد

    فوتوفون یکی از اختراعات مهم الکساندر گراهام بل است که در ۱۹ فوریه‌ی سال ۱۸۸۰ توسط او و دستیارش چارلز سامر تینتر اختراع شد. این دستگاه نمونه‌ی اولیه‌ی وسیله‌ای برای انتقال صدا از طریق اشعه‌ی نور بود. اولین آزمایش این دستگاه در ۲۱ ژوئن سال ۱۸۸۰ انجام شد و دستیار بل از فاصله‌ی ۲۱۳ متری مدرسه‌ی فرانکلین، پیامی‌ را به‌صورت بی‌سیم به سمت پنجره‌ی آزمایشگاه بل ارسال کرد. ۱۹ سال بعد اولین ارتباطات رادیویی در جهان برقرار شدند. بل، اختراع فوتوفون را مهم‌ترین دستاورد علمی عمرش می‌دانست. این دستگاه را می‌توان مدلی مفهومی و الهام‌بخش برای ارتباطات فیبر نوری دانست که در دهه‌ی ۱۹۹۰ به محبوبیت فراوانی دست یافت.

    از دیگر اختراعات گراهام بل می‌توان به دستگاه فلزیاب اشاره کرد که برای اولین بار در سال ۱۸۸۱ توسط او طراحی و ساخته شد. در آن زمان این دستگاه برای شناسایی محل گلوله‌ی شلیک شده به رئیس جمهور وقت آمریکا یعنی جیمز گارفیلد طراحی شد که البته در نهایت استفاده از آن موفقیت آمیز نبود. قایق باله دار یا هیدروفویل و هوایپمای دریایی از اختراعات دیگر الکساندر گراهام بل بودند. مفاهیم طراحی این وسایل نقلیه ابتدا در سال ۱۹۰۶ به قلن ویلیام ای. میچام در مجله‌ی Scientific American چاپ شد و بل با توجه به این مقاله، نمونه‌های اول دستگاه خود را طراحی کرده و در سال ۱۹۰۸ آن را آزمایش کرد. اولین محصول بل در این زمینه HD-4 نام داشت که با موتور شرکت رنو حرکت می کرد.

    الکساندر گراهام بل

    هواپیمای دریایی HD-4

    همان‌طور که گفته شد بل در صنایع هوایی نیز تحقیقات و تجربه‌هایی داشته است. او در سال ۱۸۹۱ تصمیم گرفت تا هواپیمایی مجهز به موتور طراحی کند. او با استفاده از کمک‌های مالی همسرش بنیاد Aerial Experiment Association را در سال ۱۹۰۷ تاسیس کرد تا مطالعات روی ساخت هواپیما را گسترش دهد. این بنیاد چند سالی به تحقیق و توسعه پیرامون انواع هواپیما پرداخت و آخرین محصول خود یعنی Silver Dart را نیز در سال ۱۹۰۹ آزمایش کرد.

    مخترع تلفن علاوه بر مباحث مهندسی، به ژنتیک و علوم زیستی نیز علاقه داشت. او در سخنرانی خود در سال ۱۸۸۳ نظرش را در مورد ریشه‌های ژنتیک ناشنوایی عنوان کرد. بل هشدار داد که والدین ناشنوا احتمال بیشتری برای به دنیا آوردن فرزندان ناشنوا دارند و باید از ازدواج با یکدیگر و فرزندآوری منع شوند. بل در سابقه‌ی حرفه‌ای خود مدیریت و عضویت افتخاری تعدادی از انجمن‌های مرتبط با علوم ژنتیک از جمله Eugenics Record Office را نیز در کارنامه دارد.

    الکساندر گراهام بل

    هواپیمای سیلور دارت

    زندگی شخصی و مرگ

    الکساندر گراهام بل در ۱۱ جولای ۱۸۷۷ تنها چند روز پس از ثبت رسمی شرکت بل با میبل هابارد ازدواج کرد. او به‌عنوان هدیه‌ی ازدواج، ۱۴۸۷ سهم از ۱۴۹۷ سهم شرکت جدید را به همسرش اهدا کرد. نکته‌ی مهم در مورد درآمد ملی بل این که تلفن با وجود موفقیت‌آمیز بودن از لحاظ علمی، درآمد زیادی برای او به همراه نداشت و تا سال ۱۸۹۷، عمده درآمد این دانشمند از سخنرانی و تدریس بود. بل و همسرش چهار فرزند داشتند. السی می بل در سال ۱۸۷۸ به دنیا آمد؛ ماریان هابارد بل در سال ۱۸۸۰ به دنیا آمد و دو پسر به نام‌های ادوارد و رابرت متولد ۱۸۸۱ و ۱۸۸۳ که در سن کودکی از دنیا رفتند.

    پدر همسر بل یکی از پشتیبانان مالی و وکلای پتنت او بود. خانواده‌ی بل تا سال ۱۸۸۰ در کمبریج ماساچوست زندگی کردند و سپس در سال ۱۸۸۲ به منزلی که هابارد در واشنگتون برای آنها خریداری کرده بود، نقل مکان کردند.

    الکساندر گراهام بل

    محل زندگی خانواده بل در واشنگتن

    مقاله‌های مرتبط:

    بل تا سال ۱۸۸۲ به‌نوعی شهروند بریتانیا بود (لقب British Subject یا بنده بریتانیا) و از آن سال شهروندی ایالات متحده‌ی آمریکا را دریافت کرد. نکته‌ی جالب این که هر سه کشور بریتانیا، کانادا و آمریکا، بل را شهروند بااصالت خود می‌دانستند. در لیست‌های متعدد منتشر شده از افراد مشهور در طول تاریخ در هر یک از این کشورها نیز گراهام بل حضور دارد. لیست سال ۲۰۰۲ بریتانیا او را در رتبه‌ی ۵۷ از میان ۱۰۰ فرد تاثیرگذار تاریخ قرار داده است. در سال ۲۰۰۴ او در لیست ۱۰ کانادایی برتر تاریخ قرار گرفت و در سال ۲۰۰۵ نیز لیست ۱۰۰ فرد تاثیرگذار آمریکا، میزبان این دانشمند بود. کشور اسکاتلند نیز در لیست سال ۲۰۰۶ خود، بل را در میان ۱۰ دانشمند برتر خود قرار داده است.

    الکساندر گراهام بل در دوم آگوست سال ۱۹۲۲ بر اثر عوارض دیابت در منزل شخصی‌اش در کیپ برتون نوا اسکوتیا از دنیا رفت. در زمان خاک سپاری او، تمام تلفن‌های قاره‌ی آمریکای شمالی «به افتخار مردی که ابزار ارتباط از راه دور را در اختیار بشر گذاشته بود» قطع شدند. جسد بل در بالای کوهستان Beinn Bhreagh و در ملک شخصی‌اش دفن شد. مکنزی کینگ، نخست وزیر وقت کانادا در زمان خبردار شدن از مرگ الک بل به همسر او نامه نوشت. در این نامه آمده است:

    من و همکارانم در دولت، از صمیم قلب مرگ همسر برجسته‌ی شما را تسلیت می‌گوییم. نام او برای همیشه همراه با اختراع بزرگش خواهد بود و کشور من افتخار می‌کند که نقشی در این اختراع داشته است. به نمایندگی از شهروندان کانادا، از اعماق قلبم با شما همدردی کرده و مراتب قدردانی را اعلام می‌دارد.

    الکساندر گراهام بل

    الکساندر گراهام بل در کنار همسر و دو فرزندش

    جوایز و افتخارات

    پس از به شهرت رسیدن اختراع بل در سطح جهانی، جوایز و افتخارات متعددی به سمت او روانه شد. تعداد مدارک افتخاری که از سمت دانشگاه‌های معتبر جهانی برای بل ارسال شدند بسیار زیاد بوده است. بسیاری مدال‌ها و جوایز گوناگون علمی و ملی نیز در دروان حیات به این دانشمند اهدا شده است. علاوه بر آنها، مجسمه‌ها و یادگارهای متعددی نیز در شهرهای بزرگ جهان از این دانشمند و اختراع انقلابی‌اش طراحی و ساخته شده‌اند. یکی از این یادبودها با نام یادبود بل تلفون در شهر برانتفورد اونتاریو، اولین اقامتگاه خانواده‌ی بل در آمریکایی شمالی طراحی و ساخته شده است.

    بسیاری از یادداشت‌ها، گزارش‌های علمی، روزنوشت‌ها و نامه‌های این دانشمند اسطوره‌ای درکتابخانه‌ی کنگره ی آمریکا تحت عنوان Alexander Graham Bell Family Papers نگهداری می‌شوند. بخش دیگری از این اسناد نیز در موسسه‌ی علمی این دانشمند با نام دانشگاه کیپ برتون در نوا اسکوتیا قرار دارند.

    در سال ۱۸۸۰، فرهنگستان فرانسه جایزه‌ی ولتا را به نمایندگی از دولت فرانسه به این دانشمند اهدا کرد که همراه مدال، ۵۰ هزار فرانک فرانسه معادل ۲۶۰ هزار دلار امروزی به‌خاطر اختراع تلفن به او اهدا شد. او مبلغ این جایزه را برای تاسی بنیاد علمی ولتا در آمریکا و موسسات علمی در سرتاسر آمریکا استفاده کرد. از میان این موسسات می‌توان به کتابخانه‌ی ولتا و کتابخانه‌ی الکساندر گراهام بل اشاره کرد.

    الکساندر گراهام بل

    مجسمه‌ی یادبود بل در برانتقورد کانادا

    انتشارات Science و موسسه‌ی نشنال جئوگرافیک از یادگارهای گراهام بل هستند

    انتشارات Science یکی از یادگارهای ماندگار الک بل است که با همکاری گاردینر گرین هابارد در دهه‌ی ۱۸۹۰ تاسیس شد. از جوایز دیگر اهدا شده به این دانشمند می‌توان مدال آلبرت انجمن سلطنتی هنر لندن، مدال الیوت کرسون موسسه‌ی فرانکلین و دکترای افتخاری دانشگاه وورتسبورگ را نام برد. موسسه‌ی مهندسین برق آمریکا یا AIEE نیز یکی دیگر از بنیادهایی است که بل در تاسیس آنها نقش داشته و در سال‌های ۱۸۹۱ و ۱۸۹۲ ریاست ان را بر عهده داشت. او در سال ۱۹۱۴ جایزه‌ی ادیسون را از این موسسه دریافت کرد. از سال ۱۹۷۶ جایزه‌ی الکساندر گراهام بل به این موسسه اضافه شد که به محققین حوزه‌ی مخابرات اهدا می‌شود.

    نماد علمی بل (B) و دسی‌بل (dB) که برای اندازه‌گیری شدت صدا استفاده می‌شوند، به افتخار این دانشمند بزرگ نام‌گذاری شده‌اند. این نمادهای اندازه‌گیری توسط آزمایشگاه مشهور بل یا بل لبز تعیین شده‌اند. 

    همان‌طور که گفته شد دانشگاه‌های بسیاری در سرتاسر جهان مدارک افتخاری را به این دانشمند اهدا کرده‌اند. از میان این مدارک می‌توان به دکترای افتخاری دانشگاه کالودت در واشنگتن اشاره کرد که به‌نوعی دانشگاهی مخصوص افراد ناشنوا است. دانشگاه‌های بزرگ دیگر در جهان از جمله ایلینویز، آکسفورد، ادینبورگ و جورج واشنگتن نیز به این دانشمند مدرک دکترای افتخاری اهدا کرده‌اند.


    در این مطلب به معرفی و برسی فنی دامای X7، همراه با مقایسه آن با کراس‌اورهای مشابه، مثل بی‌وای‌دی S7 و تیگو 7 می‌پردازیم. محصولات برند دامای توسط شرکت زوتی چین تولید می‌شوند و توسط یاران خودرو، عرضه خواهند شد.

    با نگاهی به سال‌های اخیر، به این نتیجه می‌رسیم که روند شاسی‌بلندسواری یا به بیان بهتر، افزایش خرید کراس‌اورها، همزمان با رشد قابل توجه در بازار جهانی، در ایران هم، رو به افزایش است. به گزارش  آمار رسمی، بیشترین عرضه‌ی چینی‌ها در کشور، به جک S5 و ام‌وی‌ام X33 اختصاص دارد که هر دو در کلاس کراس‌اور هستند. چنین شرایطی، فعالان بازار را به سمت واردات خودرو از این گروه، تشویق می‌کند.

    حدود ۱۲ سال پیش، شرکت زوتی (زوتیه) در چین، بنیان نهاده شد. این گروه صنعتی، کاملا خصوصی است و با نام کامل Zotye International automobile Trading در شرق چین و شهر ژجیانگ فعالیت می‌کند. هرچند که برند زوتیه، جوان و کم‌سابقه به نظر می‌رسد، امروزه ۱۵ نوع خودروی مختلف تولید می‌کند که شامل ۹ کراس‌اور، ۳ مدل سدان و ۳ محصول کوچک در کلاس شهری است.این شرکت، از نظر کیفیت محصولات، در سطح اول خودروسازان چینی، ارزیابی می‌شود و با برندهای خارجی، از جمله تویوتا، دایهاتسو و فیات، همکاری دارد. با نگاهی به محصولات مختلف زوتیه، متوجه می‌شویم که ضعف طراحی در این برند، کمتر از دیگر خودروسازان چینی است، چراکه مدیران زوتیه، الگوبرداری از مدل‌های خارجی را اولویت خود قرار داده‌اند و در بسیاری موارد، از جمله خودروی آریو S300 که توسط سایپا مونتاژ می‌شود؛ حق امتیاز استفاده از یک پلت‌فرم معتبر را، خریداری کرده‌اند.

    خودروسازان چینی با تقلید از لکسوس، آکورا و اینفینیتی که به ترتیب، برندهای لوکس زیرمجموعه‌ی تویوتا، هوندا و نیسان هستند، نام‌های تجاری تحت سرپرستی خود را افزایش داده‌اند. زوتی چین هم، صاحب برند دامای (دامی :Domy) است که از نظر کیفیت ساخت و قیمت، در کلاس بالاتری نسبت به دیگر محصولات این گروه خودروساز هستند. دامای X5 و X7، مدل‌های نسبتا جدیدی در سبد زوتی و هردو کراس‌اور هستند. دامای X7، بزرگ‌ترین محصول خودروساز چینی است و سال ۲۰۱۷ به بازار جهانی معرفی شد. زوتی، تلاش می‌کند تا با تولید دامای X7، حضوری قدرتمند در خارج از چین داشته باشد.

    واردکننده‌ی محصولات برند دامای در ایران، شرکت یاران خودروی اروند خواهد بود که در سال ۱۳۹۴ تاسیس شد و با واردات خودرو به منطقه آزاد اروند، شروع به کار کرد. لازم به توضیح است، دفاتر اصلی این شرکت در تهران فعال هستند.

    طراحی ظاهری و بدنه

     خودروی مورد بحث ما، از نمای بیرونی و درونی، کاملا الهام‌گرفته از مدل مفهومی فولکس واگن کراس کوپه GTE است. هرچند که استفاده از ۲ خط براق کروم در طرفین جلوپنجره، محصولات برند فراموش‌شده‌ی ساب سوئد را هم، یادآوری می‌کند. 

    چراغ‌های جلو، حالتی اسپرت و انتقام‌جو دارند که با استفاده از هالوژن‌های کوچک، حس یک خودروی مدرن به بیننده می‌دهند. شاید بتوان با کمی وسواس، شباهت‌هایی بین سبک چراغ‌های دامای X7 و کراس‌اورهای مدرن فولکس‌واگن (مثل تیگوان) دید، اما با جای‌گذاری نورهای اصلی، بین ۲ خط فلزی جلوپنجره، نوعی خلاقیت هم، فراهم شده است. تنها نکته‌ی منفی در طراحی نمای روبروی دامای X7، لوگوی برند سازنده، روی ساختار پلاستیک مشبک سیاه‌رنگ است که با عبارت نوشتاری همراه با حروف انگلیسی، توی ذوق می‌زند.

    zotye domy x7

    سپر و کاپوت جلو، به لطف خطوط عمیق و ساختار شکسته، حالتی به شدت عضلانی و تقویت‌شده به دامای X7 می‌دهند. درحالی‌که چراغ‌های LED راهنما (فلاشر)، کمی پایین‌تر از چراغ‌های اصلی و در قسمت مربوط به جلوپنجره جاسازی‌شده‌اند، مه‌شکن‌های LED که امروزه در خودروهای مدرن و نسبتا گران‌قیمت بازار جهانی استفاده می‌شوند، روی سپر دامای X7 جاسازی شده‌اند. خطوط روی کاپوت، تقریبا هم‌راستا با چراغ‌های اصلی هستند و در ادامه‌ی آن‌ها، حجم‌دهی سپر شکل‌گرفته است. با استفاده از قطعه‌ای فلزی روی سپر، نوعی تقارن با جلوپنجره تداعی می‌شود که علاوه بر افزایش زیبایی و القای حس یک شاسی‌بلند لوکس به بیننده، فضای خالی این قسمت را، جذاب‌تر نشان می‌دهد. میزان استفاده‌ی دامای X7 از پلاستیک سیاه‌رنگ برای قسمت پایین سپر، در مقایسه با دیگر کراس‌اورهای چینی، نسبتا کم است. این موضوع، X7 را متفاوت از محصولات ارزان‌قیمت و اقتصادی چینی، نشان می‌دهد.

    zotye domy x7

    از نمای جانبی، خطوط عمیق و برجسته روی بدنه‌ی دامای X7، جلب توجه می‌کنند. هم‌راستا با خط پنجره‌ها، از انتهای خودرو تا نزدیکی چراغ جلو، تورفتگی بزرگی دیده می‌شود. موازی با این قسمت، در امتداد دستگیره‌ها نیز، حجم‌دهی عمیق و کاملا واضحی انجام شده است. علاوه بر خطوط باریک پیرامون چرخ‌ها که این روزها در گلگیر تمامی کراس‌اورهای دنیا دیده می‌شود، پایین بدنه و نزدیک به رکاب دامای X7 هم، شاهد حجم‌دهی قابل ملاحظه‌ای هستیم. طراحان این خودرو، در کنار ظاهر تهاجمی جوان‌پسند، به جزئیات هم توجه نشان داده‌اند و با استفاده از ادوات فلزی نقره‌ای رنگ در قسمت ریل باربند، قابل پنجره‌ها، رکاب، حاشیه‌ی در جلو و گلیگر، حس لوکس به دامای X7 داده‌اند. این خودرو با رینگ‌های اسپرت ۱۹ اینچ و حالت شبیه به خودروهای کوپه در انتهای بدنه، یک کراس‌اور مدرن و هماهنگ با طراحی کلاس جهانی به نظر می‌رسد.

    از نمای پشت، شباهت دامای X7 با فولکس واگن تیگوان کاملا مشهود است. حالت چراغ‌های عقب و فرم کلی درپوش صندوق، تفاوت چندانی با محصول مشهور فولکس ندارد و صرفا، دارای خطوط شکسته، به جای منحنی است. البته نباید فراموش کرد که ادوات فلزی کروم با ظاهر براق و نقره‌ای رنگ، به بدنه‌ی دامای X7 اضافه شده‌اند تا جذابیت بیشتری به فضای زیر چراغ‌های اصلی عقب و نمای سپر، داده شود. در مجموع، می‌توان از طراحی نمای پشت خودرو، رضایت داشت و با وجود الگوبرداری از فولکس واگن تیگوان، خلاقیت در جاگذاری چراغ ترمزهای سپر و خطوط بدنه را، زیبا ارزیابی کرد.

    zotye domy x7

    دامای X7، یک کراس‌اور چینی ارزان‌قیمت محسوب نمی‌شود و حتی در بازار چین، اختلاف قیمت قابل توجهی با جک S5 دارد. این شرایط، توقع خریدار از محصول را بالا می‌برد. از سویی دیگر، طراحی ظاهری دامای X7 می‌تواند برتر از بسیاری کراس‌اورهای سایز متوسط چینی حاضر در بازار ایران، مثل چری تیگو 7 و بی‌وای‌دی S7 ارزیابی شود. این خودرو با ابعادی به طول ۴۷۳۶ میلی‌متر، عرض ۱۹۴۲ میلی‌متر و ارتفاع سقف ۱۶۷۲ میلی‌متر، همراه فاصله محورهای ۲۸۵۰ میلی‌متر عرضه خواهد شد که با این حساب، نه‌تنها از چری تیگو 7 که از هیوندای سانتافه هم، بزرگ‌تر خواهد بود؛ اما کوچک‌تر از بی‌وای‌دی S7 و S6 است.

    طراحی داخلی و کابین

    در کمال تعجب، تلاش ما برای دست‌یابی به عکس‌های رسمی و با کیفیت از فضای کابین دامای X7 به نتیجه نرسید. البته، از معدود عکس‌های موجود، می‌توان به مهم‌ترین نکات در طراحی فضای داخلی دامای X7 رسید.

    با ورود به کراس‌اور پهن پیکر ساخت زوتی، متوجه شباهت‌هایی آشکار با محصولات رنجرور و همچنین فولکس واگن تیگوان می‌شویم. از سویی دیگر، نباید زیبایی این فضا با طراحی مینیمال و سبک مدرن، نادیده گرفت؛ خصوصا زمانی که می‌دانیم برای خریدار یک کراس‌اور چینی، کپی‌برداری از محصولات مطرح دنیا، نکته‌ی منفی محسوب نمی‌شود و اتفاقا جذابیت دارد. طراحان دامای X7، خروجی‌های تهویه مطبوع را به طرفین نمایشگر انتقال داده‌اند که این موضوع، در شاسی‌بلندهای امریکایی شایع است. به بیان دیگر، حالت جعبه‌ای و فضای خالی در قسمت زیر نمایشگر که در رنجرورو استفاده می‌شود، با خروجی‌های عمودی هوا، ترکیب شده‌ است.

    zotye domy x7

    مواد به کار رفته در داشبورد دامای X7، رضایت بخش هستند. سطح روی داشبورد، چندان سخت نیست و نزدیک به کراس‌اورهای کره‌ای ارزیابی می‌شود. پوشش زیر داشبورد و داخل درها نیز، هم‌رنگ صندلی‌ها و از مواد نرم ساخته شده است. قسمتی از دستگیره‌ها، قابل داخلی فرمان، نوار داخل در و خط امتداد داشبورد هم، تمام فلزی هستند که این موضوع، حس یک خودروی لوکس را به سرنشین دامای X7 می‌دهد. در مجموع، می‌توان از مواد به کار رفته در فضالی داخلی و خصوصا چرم مصنوعی صندلی‌ها، رضایت داشت.

    ابعاد بزرگ دامای X7، راحتی مناسبی فراهم می‌کند. افراد قد بلند، فضای قابل قبولی در اختیار دارند و حتی برای ۵ نفر، مزاحمتی وجود ندارد. صندلی‌های عقب، ۳ نفره طراحی شده‌اند که البته در حالت ۲ نفره با پایین دادن استراحتگاه بازو، راحتی بیشتری خواهند داشت. در صندوق عقب، ۵۷۰ لیتر فضای بار وجود دارد که با خواباندن صندلی‌های ردیف دوم، به ۱۴۰۰ لیتر افزایش می‌کند.

    zotye domy x7

    شاید مهم‌ترین نکته‌ی مثبت در طراحی فضای داخلی دامای X7، مربوط به فرمان و پنل پشت آن باشد. سبک استخوانی با طراحی شکسته در پایین، البته متداول است اما چیدمان کلیدها و ترکیب آن‌ها با ادوات نقره‌ای رنگ، فرمان دامای X7 را متفاوت از دیگر کراس‌اورهای چینی نشان می‌دهد. البته اوج نوگرایی این خودرو، در نسخه‌ی فول‌آپشن با نمایشگر پشت فرمان دیده می‌شود که به کمک آن، می‌توان مدل‌های متنوعی از نشان‌دهنده‌ی سرعت و دیگر اطلاعات را با طرح‌ها و رنگ‌بندی‌ها متنوع، شخصی‌سازی کرد.

    پیشرانه و شرایط فنی

    در چین دو نوع پیشرانه برای دامای X7 وجود دارد که شامل نمونه‌ی توربوشارژ ۱.۸ لیتر و توربوشارژ ۲ لیتر ساخت میتسوبیشی می‌شود. موتور ۱.۸ لیتری دارای قدرت ۱۶۷ اسب بخار و گشتاور ۲۴۵ نیوتن‌متر است و نمونه‌ی ۲ لیتری، قدرت ۱۷۷ اسب بخار در ۵۵۰۰ دور بر دقیقه و نهایت گشتاور ۲۵۰ نیوتن‌متر از ۲۴۰۰ تا ۴۴۰۰ دور بر دقیقه دارد. میانگین مصرف سوخت برای دامای X7 با پیشرانه‌ی ۲ لیتری، ۹.۵ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر عنوان شده و ادعا شده است که نهایت سرعت ۲۲۰ کیلومتر بر ساعت خواهد شد. اطلاعات بیشتری از این خودرو در دسترس نیست؛ اما می‌توان با توجه به وزن ۱۷۳۰ کیلوگرم و استفاده از گیربکس ۶ سرعته اتوماتیک، زمانی در حدود ۱۰ ثانیه برای رسیدن آن به سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت تصور کرد.

    zotye domy x7

    تمامی نسخه‌های دامای X7، فارغ از نوع پیشرانه، صرفا به صورت دیفرانسیل جلو عرضه می‌شوند. در ایران، قرار است نمونه‌ی ۲ لیتری ۱۷۷ اسب بخار از این خودرو وارد شود. این نسخه، با گیربکس اتوماتیک ۶ سرعته عرضه خواهد شد و قدرت را به چرخ‌های جلو منتقل می‌کند. با این حساب، دامای X7 نسبت به بی‌وای‌دی S7 مجهز به پیشرانه ۲۰۳ اسب بخار، قدرت کمتری دارد، اما برتر از چری تیگو 7 با پیشرانه‌ی ۱۴۴ اسب بخار، عمل می‌کند.

    امکانات رفاهی

    هنوز نمونه‌ی نهایی دامای X7 به کشور وارد نشده است. با این حساب، نمی‌توان از فهرست آپشن‌ها در تیپ‌های مختلف این خودرو، اطمینان داشت. در ادامه، مهم‌ترین امکانات رفاهی دامای X7 در نمونه‌ی فول‌آپشن بازار چین، اشاره می‌شوند.

    در نمای بیرونی، رینگ‌های اسپرت ۱۹ اینچ با لاستیک‌های برند چیمی گیتی، حضور دارند که با پهنای ۲۳۵ میلی‌متر عرضه می‌شوند. ریل باربند و بال عقب هم، تقریبا در تمامی‌مدل‌های دامای X7 وجود دارد. آینه‌های جانبی، علاوه بر گرم‌کن داخلی و تنظیمات برقی، قابلیت جمع‌شوندگی اتوماتیک دارند. سیستم ورود بدون کلید با تماس انگشت روی دستگیره‌، برای درهای جلو قابل استفاده است.

    zotye domy x7

    دامای X7 با سانروف بزرگ و پانورامیک عرضه می‌شود. این بخش، می‌تواند به صورت مستقل برای سرنشینان ردیف جلو و عقب، همراه با آفتاب‌گیر جداگانه، استفاده شود. دیگر تجهیز مهم در فضای داخلی خودرو، نمایشگر لمسی ۱۰ اینچی است که بنا به ادعای شرکت وارد کننده، در نمونه‌ی وارداتی، همراه با ناوبری ماهواره‌ای و نقشه‌های ایران، عرضه خواهد شد. دوربین پارک، سیستم صوتی مجهز به ۸ بلندگوی استیل و یک ساب‌ووفر، درگاه USB و AUX، ارتباط بلوتوث با گوشی همراه و امکان برقراری تماس تلفنی، دیگر امکانات رفاهی دامای X7 هستند. ترمز پارک برقی، استارت دکمه‌ای، کروز کنترل، سنسور بارارن، سیستم مکش درها، فیلتر هوای ورودی به کابین، تهویه مطبوع دوگانه با خروجی به صندلی‌های عقب، نورپردازی قابل تنظیم LED برای فضای کابین، درپوش صندوق برقی همراه قابلیت بازشوندگی خودکار، آینه وسط الکتروکروم ، دیگر امکانات دامای X7 هستند.

    قرار است نسخه‌ی وارداتی این خودرو، علاوه بر صندلی‌‌های چرم، مجهز به گرم‌کن داخلی و تنظیمات برقی برای ردیف جلو باشد. علاوه بر این، امکان ذخیره‌ی حافظه هم برای این قسمت، وجود دارد.

    شرایط ایمنی و تجهیزات حفاظتی

    اطلاعات کاملی از تست تصادف دامای X7 در دسترس نیست. وب سایت جامع آزمایش ایمنی خودروهای چین (China NCAP) هم، رده‌بندی خاصی برای این خودرو، ندارد. با این حساب، نمی‌توان از میزان استقامت بدنه و مقاومت دامای X7 در برخوردها، صحبت کرد.

    zotye domy x7

    این خودرو، با ۶ کیسه هوا عرضه می‌شود که شامل ۴ ایربگ برای ردیف جلو و ۲ نمونه‌ی پرده‌ای است. کنترل فشار باد تایرها، نگه‌دارنده‌ی صندلی کودک روی صندلی عقب (ایزوفیکس)، سنسورهای نزدیک شدن به مانع از جلو، عقب و طرفین، حفظ خودرو در شیب و رادار نقطه‌ی کور، مهم‌ترین آپشن‌های ایمنی دامای X7 هستند. این خودرو، با سیستم ترمز ضد قفل (ABS)، ترمز کمکی (BA) ، تقسیم نیروی ترمز (EBD) ، کنترل لغزش (TCS) و مدیریت الکترونیک پایداری (ESC) عرضه می‌شود.

    بررسی فنی و مقایسه با رقبا

    تقاضا و فروش خوب یک خودرو، ارتباط عمیقی با قیمت نهایی و شرایط فروش رقبا دارد. در ایران، سابقه‌ی شرکت وارد کننده و گستردگی خدمات پس از فروش هم، اهمیت زیادی دارد؛ چرا که شرکت‌های عرضه کننده با مالکیت طرف ایرانی، اقدام به واردات خودرو می‌کنند و خبری از نظارت دقیق برند تولیدکننده نیست. چنین شرایطی، می‌توان بر فروش دامای X7 تاثیرگزار باشد. از یک سو، گروه خودروسازی زوتی چنی و برند دامای برای مردم ایران، ناشناخته هستند و از سویی دیگر، شرکت یاران خودروی اروند به عنوان واردکننده‌ی دامای X7، شهرت خاصی در بازار داخلی ندارد.

    با توجه به نوسانات نرخ ارز، هنگام نگارش این مطلب و اعلام شرکت وارد کننده، قیمت نهایی X7 در محدوده‌ی ۲۰۰ میلیون تومان خواهد بود. با توجه به عدم استقبال چشم‌گیر از کراس‌اورهای برند بورگوارد (که دورگه‌ی آلمانی چینی محسوب می‌شود)، می‌توان ادعا کرد که دامای X7 و بی‌وای‌دی S7، گران‌ترین شاسی‌بلند چینی بازار ایران باشند. این موضوع، توقع مصرف کننده از این نوع خودروهای نسبتا گران‌قیمت را، افزایش می‌دهد.

    zotye domy x7

    از نظر ظاهری، نمی‌توان ایراد چندانی به دامای X7 گرفت. نمای روبرو، کاملا اسپرت و جوان‌پسند است، ضمن اینکه به لطف استفاده از قطعات فلزی براق، لوکس و ارزشمند به نظر می‌رسد. از نمای جانبی و پشت هم، با خطوط عمیق و حجم‌دهی مناسب مواجه هستیم که ابهت خودرو را افزایش می‌دهند و عاملی بر جذابیت دامای X7 هستند. رینگ‌های بزرگ ۱۹ اینچ، سانروف و مه‌شکن‌های LED، برای علاقه‌مندان خودروهای لوکس، اهمیت دارند و می‌توانند منجر به جذب مشتری شوند.

    از دیدگاه راحتی سرنشینان در فضای داخلی، دامای X7 حرف‌های زیادی برای گفتن دارد. این خودرو، با فاصله محورهای بیش از ۲.۵ متر ارائه می‌شود که با عرض بدنه‌ی نزدیک به ۲ متر، فراتر از بسیاری شاسی‌بلندهای شناخته شده، مثل هیوندای سانتافه یا چری تیگو 7 عمل می‌کند. پیش‌تر اشاره شد که محصولات بی‌وای‌دی، شامل S6 و S7، به دلیل استفاده از پلت‌فرم لکسوس RX، کمی بزرگ‌تر از دامای X7 هستند؛ اما نباید فراموش کرد که حتی افرادی با قد ۱.۸۵ متر هم، راحتی زیادی در این خودرو دارند و فضای بسیار خوبی در جلوی زانو و بالای سر خواهند داشت.

    zotye domy x7

    با نگاهی به آمار و مشخصات فنی دامای X7، متوجه می‌شویم که با خودرویی در سطح متوسط مواجه هستیم. هرچند که هنوز، آزمون جاده در شرایط واقعی و همراه با بنزین وطنی روی دامای X7 انجام نشده است؛ اما می‌توان اطمینان داشت که در خوش‌بینانه‌ترین حالت، زمانی حدود ۱۰ تا ۱۱ ثانیه برای رسیدن به سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت، ثبت کند. این خودرو، دو دیفرانسیل نیست و البته مناسب رانندگی در شرایط سخت خارج از جاده طراحی نشده است؛ اما به لطف ارتفاع خوب کف تا سطح زمین، کوتاه بودن فاصله‌ی لبه‌ی سپرها از چرخ‌ها در طرفین و لاستیک‌های پهن روی رینگ‌های ۱۹ اینچ، مشکلی برای تردد در دست‌اندازهای عمیق و حرکت آرام در رودخانه‌های با عمق نزدیک به یک متر نخواهد داشت. بنا به اطلاعات موجود در بروشور دامای X7، ورودی هوای پیشرانه در ارتفاع ۹۴ سانتیمتر از سطح زمین قرار دارد و این خودرو می‌تواند با سپرهای استاندارد، از شیب ۲۱.۶ درجه بالا رود.

    رانندگی با دامای X7، نرم و راحت توصیف شده است. البته تست و بررسی‌ رسانه‌های مختلف دنیا از این خودرو، کم‌تعداد هستند؛ اما ۲ نکته در آن‌ها وجود دارد. اولین موضوع به ترمزهای قدرتمند دامای X7 اشاره دارد که برای توقف خودرو با وزن ۱۷۳۱ کیلوگرم، مناسب به نظر می‌رسند و در سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت، کمتر از ۴۰ متر بعد از ترمزگیری، توقف کامل X7 را ممکن می‌کنند. نکته‌ی دوم، عایق‌کاری مناسب کابین و استفاده از مواد باکیفیت است که معمولا در خودروهای چینی دیده نمی‌شود.

    zotye domy x7

    از نظر آپشن‌های رفاهی و ایمنی، دامای X7 در شرایط خوبی قرار دارد. هرچند که نتایج تست تصادف خودرو، مبهم است اما می‌توان با وجود ۶ کیسه‌ی هوا، سنسورهای متعدد در ۴ طرف خودرو و هشدار نقطه‌ی کور، تا حدودی آسوده خاطر شد. دامای X7، همراه صندلی‌های برقی و مجهز به گرم‌کن داخلی ارائه می‌شود، ضمن اینکه سانروف پانورامیک، پوشش چرم، نمایشگر لمسی ۱۰ اینچ، سیستم صوتی قدرتمند، رینگ‌های اسپرت ۱۹ اینچ و ریل باربند هم در فهرست امکانات رفاهی آن دیده می‌شود.

    در مجموع، می‌توان ادعا کرد که علاقه‌مندان شاسی‌بلندها و کراس‌اورهای پهن‌پیکر، از رانندگی و خرید دامای X7 راضی باشند. هرچند که قیمت نهایی و نرخ ارزش دلار نیز، عاملی تعیین کننده محسوب می‌شود؛ اما در مقایسه با دیگر نمونه‌های چینی موجود در بازار، جذابیت‌های زیادی برای دامای X7 فراهم شده است. این خودرو، برای سفرهای طولانی یک خانواده ۵ نفره، کاملا مناسب است و نیازهای روزانه را با توجه به قدرت متوسط خود، پاسخ می‌دهد. بزرگ‌ترین محصول زوتی، چندان پرشتاب و سریع نیست اما خریدار یک کراس‌اور لوکس چینی را، به شرط ارائه‌ی خدمات مطلوب نمایندگی برند در ایران، راضی خواهد کرد.

    قیمت نهائی

    شرکت یاران خودروی اروند، دامای X7 را به قیمت ۱۹۸ میلیون تومان در اوایل خردادماه ۱۳۹۷، پیش‌فروش کرد. این محصول، هنوز به دست مصرف‌کننده نرسیده است و از زمان ثبت نام تا کنون هم، شاهد افزایش ارزش دلار بوده‌ایم. با چنین شرایطی، می‌توان اطمینان داشت که قیمت نهایی دامای X7 به مرز ۲۳۰ میلیون تومان برسد؛ البته شرکت یاران خودروی اروند قول داده است که در آینده نزدیک، محصولات دامای را با ۲۰ درصد داخلی‌سازی، عرضه کند.

    مشخصات / مدل‌ها زوتی دامای X7 هاوال H2 بورگوارد BX7 سانگ‌یانگ رکستون G4 تویوتا RAV4 تویوتا RAV4 هیبرید سوبارو فارستر فولکس واگن تیگوان رنو کولئوس ۲۰۱۶ توسان ۲۰۱۷ کیا اسپورتیج ۲۰۱۷ هوندا CR-V ۲۰۱۶ میتسوبیشی اوتلندر ۲۰۱۷ هیوندای سانتافه ۲۰۱۷ کیا سورنتو ۲۰۱۷ نیسان جوک اسپرت ام‌جی GS
    تعداد سیلندر ۴ ۴ ۴ ۴ ۴ ۴ ۴ ۴ ۴ ۴ ۴ ۴ ۴ ۴ ۴ ۴ ۴
    حجم موتور (لیتر) ۲ ۱.۵ ۲ ۲ ۲.۵ ۲.۵ ۲ ۱.۴ ۲.۵ ۲ ۲.۴ ۲.۴ ۲.۴ ۲.۴ ۲.۴ ۱.۶ ۲
    حداکثر قدرت (اسب بخار) ۱۷۷ ۱۴۱ ۲۲۲ ۲۲۲ ۱۷۷ ۱۹۴ ۲۵۰ ۱۲۵ ۱۷۰ ۱۶۴ ۱۶۸ ۱۸۵ ۱۶۶ ۱۹۰ ۱۹۰ ۱۹۰ ۲۱۷
    حداکثر گشتاور (نیوتن‌متر) ۲۵۰  ۲۰۲ ۳۰۰  ۴۲۰ ۲۳۳ ۲۰۶ ۳۵۰  ۲۰۰ ۲۲۶ ۲۰۵ ۲۲۰ ۲۴۵ ۲۲۰ ۲۲۰ ۲۲۰ ۳۵۰
    استاندارد آلایندگی یورو ۵ یورو ۵ یورو ۶ یورو ۶ یورو ۵ یورو ۶ یورو ۵ یورو ۶ یورو ۵ یورو ۵ یورو ۵ یورو ۵ یورو ۵ یورو ۵ یورو ۵ یورو ۵ یورو ۵
    مصرف سوخت ترکیبی (L/100 Km) ۹.۵  ۹  ۹ ۱۰.۵ ۹ ۷.۳ ۸.۵ ۶ ۸.۴ ۸.۵ ۹.۴ ۸.۱ ۹.۴ ۱۱ ۱۱.۲ ۶.۵ ۶.۲
    جعبه‌دنده ۶ سرعته خودکار ۶ سرعته خودکار ۶ سرعته خودکار ۶ سرعته خودکار CVT CVT CVT ۶ سرعته خودکار CVT ۶ سرعته خودکار

    ۶ سرعته خودکار

    CVT CVT ۶ سرعته خودکار ۶ سرعته خودکار CVT ۶ سرعته خودکار
    حجم باک بنزین ۶۰ ۶۰ ۶۰ ۷۰ ۵۶ ۵۶ ۶۰ ۵۸ ۶۰ ۵۰ ۵۸ ۶۰ ۶۶ ۶۶ ۵۰ ۵۵
    وزن (کیلوگرم) ۱۷۳۱ ۱۶۰۰ ۱۸۰۰ ۲۰۰۰ ۱۷۸۰ ۱۸۲۰ ۱۶۲۰ ۱۵۰۰ ۱۶۰۰ ۱۵۲۰ ۱۶۹۵ ۱۵۸۰ ۱۵۷۰ ۱۵۸۵

    گالری


    گرچه اکثر رهبران تفکر استراتژیک را یکی از مهم‌ترین وظایف پایه‌ای خود می‌دانند، ولی سامان‌دهی مسائل روزمره آن‌ها را از پرداختن به این اولویت بازمی‌دارد.

    تقریباً همه‌ی رهبران می‌خواهند زمان بیشتری را به تفکر استراتژیک اختصاص دهند. در یک نظرسنجی از ۱۰ هزار رهبر ارشد، ۹۷ درصد از آن‌ها گفتند که مهم‌ترین وظیفه‌ی رهبر در راستای هدایت سازمان به سمت موفقیت، طراحی برنامه‌های استراتژیک است.   هم‌زمان، تحقیقات دیگر نشان می‌دهد که ۹۶ درصد از رهبران معتقدند برای تفکر استراتژیک وقت ندارند. جای تعجب نیست چراکه همه‌ی ما می‌دانیم وظایفی نظیر جلسات مکرر و پاسخ دادن به ایمیل‌ها چقدر زمان‌بر هستند. طبق آنالیزهای موسسه‌ی Radicati Group، هر مدیر روزانه به‌طور متوسط به ۱۲۶ ایمیل پاسخ می‌دهد.

    اما رهبران احتمالاً می‌توانند برای اولویت دادن به امور ضروری‌تر، گام‌هایی بردارند. چه چیزی می‌تواند تقابل عظیم اهداف و اقدامات آن‌ها را برطرف کند؟

    مسئله‌ی اول، انگیزه‌هایی است که به‌طور ناخودآگاه توسط شرکت‌ها ایجاد می‌شود. فرهنگ‌سازمانی اغلب شرکت‌ها حتی کارشناسان ارشد را تحت‌فشار می‌گذارد تا ساعات طولانی‌تری کار کنند. فرهنگی که به گفته‌ی محققان، غالباً به‌عنوان یک مرجع اعتبارسنجی برای وفاداری و بهره‌وری در اقتصاد مدرن عمل می‌کند: تحقیقات نشان می‌دهد کارکنانی که بیش از ۵۰ ساعت در هفته کار می‌کنند؛ ۶ درصد بیش از سایر کارمندان پاداش دریافت می‌کنند.

    از زاویه‌ی دیگر، اگر خودتان را به میز کار زنجیر کنید، شاید به ایمیل‌های بیشتری پاسخ دهید، ولی احتمالاً ایده‌ی نوآورانه‌ای به ذهنتان خطور نمی‌کند. تحقیقات نشان می‌دهد که کار بیشتر از ۵۰ ساعت در هفته، بهره‌وری افراد را کاهش می‌دهد. طبق مطالعات دانشگاه استنفورد، آنچه که واقعاً تفکر خلاق را تقویت می‌کند فعالیت‌هایی مانند پیاده‌روی کوتاه‌مدت مخصوصاً در فضای آزاد است. اما محیط شرکتی این رفتار را جریمه می‌کند، چراکه اصولاً پاداش دهی بر اساس مدت‌زمانی که کارکنان مشغول کار هستند تنظیم می‌شود.

    strategic thinking

    یکی دیگر از موانع تفکر خلاق، عرف اجتماعی است: مردم «اشتغال» را نشانه‌ای از وضعیت اجتماعی مخاطب می‌دانند. همان‌طور سیلویا بلزا از دانشکده کسب‌وکار کلمبیا می‌گوید، این موضوع که ما به دیگران می‌گوییم تمام‌وقت مشغول کاریم، به‌طور ضمنی نشان می‌دهد که این روال، مطلوب نظر ما است. به عبارتی، صرف‌نظر از اینکه واقعاً برنامه‌ی کاری ما چقدر شلوغ باشد، ما انگیزه‌ی دیگری برای پرمشغله بودن داریم: این امر نشان‌دهنده‌ی موفقیت حرفه‌ای ما است. مدیران نیز به‌طور ناخودآگاه، با کار زیاد و سخت، عزت‌نفس بیشتری پیدا می‌کنند.

    در کنار همه‌ی فشارهایی که ما را به سمت مشغولیت سوق می‌دهند و از تفکر استراتژیک دور می‌کنند، رهبران می‌توانند یک گام به عقب بردارند و به کمک روش‌های زیر، فضای آزاد موردنیاز خود را به دست آورند.

    اول، به یاد داشته باشیم که تفکر استراتژیک لزوماً به حجم بالای زمان نیاز ندارد. دیوید آلن کارشناس بهره‌وری می‌گوید:

    شما برای خلق ایده‌های نوآورانه یا تصمیم‌گیری بهتر، به زمان نیاز ندارید، بلکه به فضا نیاز دارید. تفکر استراتژیک بدون فضای ذهنی و روانی مناسب، غیرممکن نیست، ولی احتمال وقوع آن بسیار پایین است.

    حتی با در اختیار داشتن زمان محدود و مسئولیت‌های ثابت، درصورتی‌که فضای ذهنی خود را مرتب و آرام کنید، بازهم می‌توانید استراتژیک فکر کنید. برای مثال تمام وظایف مهم خود را روی کاغذ یادداشت کنید، به‌طوری‌که به‌طور واضح آن‌ها را ببینید و دائماً نگران نباشید که چیزی را فراموش کرده‌اید.

    دوم، بهتر است به‌روشنی بدانید که زمان خود را صرف چه اموری می‌کنید. برای مدتی، نحوه‌ی صرف زمان خود را ردیابی کنید. البته این تست، پروژه‌ی آسانی نیست زیرا ما عادت کرده‌ایم مسائل روزمره را زندگی کنیم، نه اینکه آن‌ها را ثبت کنیم. اما داده‌های این تست بسیار ارزشمند هستند و به شما نشان می‌دهند وقتتان را دقیقاً چگونه و کجا هزینه می‌کنید. ممکن است بتوانید بعضی از وظایف را به تأخیر بیندازید، یا به دیگران محول کنید و بدین طریق زمان بیشتری به دست آورید. حتی اگر در هر هفته یکی دو ساعت زمان آزاد بیشتری داشته باشید، فرصتی عالی برای خروج از روزمرگی‌ها و فراهم کردن فضای موردنیاز تفکر استراتژیک به دست می‌آورید.

    strategic thinking

    سوم، زمانی که ما از چهارچوب فرهنگی «مشغول = مهم» آگاهیم، می‌توانیم از این محدودیت‌ها فراتر برویم و خودمان را با سیستم دیگری سازگار کنیم که تفکر عمیق استراتژیک را ارزشمندتر می‌بیند. درک سیورس، نویسنده و کارآفرین می‌گوید مشغول بودن، به این معنا است که شما در محدوده‌ی برنامه‌ی شخص دیگری کاری می‌کنید. واقعیت این است که شما می‌توانید از این محدوده خارج شوید. سیورس در یک پادکست توضیح می‌دهد:

    زمانی که مردم ایمیل خود را با این مقدمه آغاز می‌کنند که «می‌دانم که بسیار گرفتار هستید» لبخند می‌زنم. حتی زمانی که به آن‌ها می‌گویم «نه! مشغول نیستم!» تعجب می‌کنند. اما این حرف معنای دیگری دارد: نه، من مجبور نیستم کاری را برای کسی انجام دهم. بنابراین کاری را که نمی‌خواهم؛ انجام نمی‌دهم. پس وقت آزاد دارم.

    اگر ذهنیتی را که در مورد «مشغولیت» داریم تغییر دهیم، راحت‌تر می‌توانیم خودمان را از قید تعهدات بی‌پایانی که هر روز روی میز کار ما است، خلاص کنیم.

    مسئولیت‌هایی که به عهده‌ی ما گذاشته می‌شود، پایانی ندارد. درواقع با در نظر داشتن رقابت جهانی، هر چه در حرفه‌ی خود ارتقا می‌یابیم، انتظار می‌رود بیشتر کار کنیم. بدون یک تلاش متمرکز و هماهنگ، به‌سادگی تفکر استراتژیک را به پایین لیست اولویت‌های خود می‌فرستیم.

    ما باید از انگیزه‌های ناخودآگاهی که وقت ما را از استراتژی منحرف می‌کنند، آگاه باشیم و اقدامات مؤثری در راستای اعمال تفکر استراتژیک در برنامه‌های شغلی و شخصی خود انجام دهیم. در این صورت می‌توانیم در مسیر هدفی که ۹۷ درصد از رهبران جهان، آن را ضروری و مهم می‌دانند، قدم برداریم.    


    گفته می‌شود که انسان در قرن بیستم توانست قدرت اتم را تحت کنترل خود در بیاورد. ما بمب‌های اتمی ساختیم و با استفاده از توان هسته‌ای، الکتریسیته تولید کردیم. ما حتی اتم را به بخش‌های کوچک‌تری به‌نام ذرات زیراتمی تبدیل کردیم.

    اما یک اتم درحقیقت چیست؟ از چه موادی تشکیل شده است؟ به چه شکلی است؟ ساختار اتم و ویژگی‌های مربوط‌به آن زمینه‌های زیادی در علوم شیمی و فیزیک را دربرمی‌گیرد و شاید حتی یکی از بزرگ‌ترین بخش‌های علوم مدرن باشد. ما در این مقاله به داستان‌های جالب در اکتشافات علوم مختلف می‌پردازیم؛ اکتشافاتی که بینش امروزی ما از اتم را تشکیل می‌دهند. ابتدا به ترتیب درمورد ساختار اتم و چگونگی تأثیر ساختار آن بر فناوری‌های جدید می‌پردازیم.

    اتم ها

    اتم؛ میراثی از دوره‌های دوردست تا قرن نوزدهم

    دیدگاه مدرن در مورد اتم از زمینه‌های مختلفی در شیمی و فیزیک نشئت می‌گیرد. ایده‌ی اتم از علوم و فلسفه یونان باستان و همچنین نتایج علم شیمی قرن ۱۸ و ۱۹ سرچشمه می‌گیرد و موارد زیر را دربردارد:

    • مفهوم اتم
    • اندازه‌گیری جرم اتمی
    • رابطه تکرارشونده و یا تناوبی بین عناصر

    مفهوم اتم

    از زمان‌ یونان باستان تاکنون ما همیشه در این فکر بودیم که یک ماده‌ی معمولی از چه موادی تشکیل شده است. برای اینکه سوال را بهتر درک کنید به توضیح ساده‌ای از کتابی به نام ساختار The Extraordinary Chemistry of Ordinary Things, 3rd Edition از کارل اچ.اسنایدر می‌پردازیم:

    ۱. چند گیره کاغذ بردارید (همگی با رنگ و اندازه یکسان)

    ۲. گیره‌ها را به دو دسته مساوی تقسیم کنید

    ۳. دوباره هر دسته را به دو دسته مساوی دیگر تقسیم کنید

    ۴. تقسیم کردن را تا جایی ادامه دهید که تنها یک گیره باقی بماند. این تک گیره باز هم کار نگه داشتن کاغذ را به‌خوبی انجام می‌دهد.

    ۵. حالا با استفاده از یک قیچی گیره را از وسط ببرید. آیا گیره نصف‌شده می‌تواند کار نگه داشتن کاغذ را انجام دهد؟

    اگر شما فرآیند بالا را درمورد عناصر هم انجام دهید، درنهایت به یک بخش غیرقابل تقسیم می‌رسید که آن بخش (کوچک‌ترین بخش) خواص یکسانی با کل مجموعه‌ی عنصر دارد. بخش غیرقابل تقسیم، اتم نام دارد.

    ایده اتم ابتدا در سال ۵۳۰ قبل از میلاد مسیح توسط دموکریت مطرح شد. در سال ۱۸۰۸ یک معلم مدرسه انگلیسی به‌نام جان دالتون نظریه اتمی مدرن را مطرح کرد. طبق نظریه اتمی مدرن با زبان ساده:

    • هر عنصری از اتم‌هایی تشکیل شده است (مانند گیره کاغذ).
    • تمامی اتم‌های عنصر یکسان هستند (همه گیره‌های کاغذ اندازه و رنگ یکسانی داشتند).
    • اتم‌های عناصر مختلف، متفاوت‌اند (از نظر اندازه و خواص) همان‌طور که اندازه و رنگ گیره‌های کاغذ متفاوت است.
    • اتم‌های عناصر خاص با پیوند با یکدیگر، یک ترکیب را تشکیل می‌دهند. (شما می‌توانید با چند گیره مختلف، ساختارهای جدیدی را به وجود بیاورید)
    • اتم‌ها در واکنش‌های شیمیایی ساخته نمی‌شوند، از بین نمی‌روند، و یا تغییر نمی‌کنند (هیچ گیره کاغذی خودبه خود ظاهر نمی‌شود، از بین نمی‌رود و یا اندازه و رنگ آن تغییر نمی‌کند)
    • تعداد انواع اتم‌ها در هر ترکیبی ثابت است (مجموع و انواع گیره‌های کاغذی که شما کارتان را با آنها شروع می‌کنید ثابت است)

    نظریه‌ی اتمی دالتون پایه و اساس شیمی آن زمان را شکل داد. دالتون اتم‌ها را مانند کره‌های کوچکی می‌دید که به‌وسیله قلاب‌هایی به اتم‌های ویژه‌ی دیگری ، به مقدار مشخصی متصل می‌شدند. اما برخی از عناصر می‌توانند ترکیب شوند و ترکیب متفاوتی را به‌وجود بیاورند (مثلا هیدروژن و اکسیژن می‌توانند آب یا هیدروژن پراکسید را به‌وجود بیاورند). بنابراین دالتون نتوانست درمورد تعداد هر اتم در مولکول‌های مواد خاص حرفی بزند؛ مثلا اینکه آیا آب دارای یک اکسیژن و یک هیدروژن است، یا دارای یک اکسیژن و دو هیدروژن است؟ تعداد زمانی مشخص شد که شیمیدان‌ها توانستند شمار اتم‌ها را اندازه‌گیری کنند.

    پیش از ادامه‌ی متن به چند اصطلاح مهم که احتمالا از دوران دبیرستان به‌یاد دارید می‌پردازیم: 

    • اتم: کوچک‌ترین بخش یک عنصر که خواص شیمیایی آن عنصر را دربردارد.
    • ترکیب: ماده‌ای که می‌تواند با واکنش شیمیایی به عناصر مختلف شکسته شود.
    • الکترون: ذره‌ای با بار منفی که به دور هسته اتم می‌چرخد (جرم= ۹.۱۰ × ۱۰-۲۸ گرم)
    • عنصر: موادی که با واکنش‌های شیمیایی به بخش‌های کوچک‌تری تقسیم نمی‌شوند.
    • یون: اتمی با بار الکتریکی (یعنی بار اضافی مثبت یا منفی)
    • مولکول: کوچک‌ترین بخش ترکیب که خواص شیمیایی ترکیب را درخود دارد ( از دو یا چند اتم تشکیل شده است)
    • نوترون: ذره‌ای بدون بار در هسته اتم (جرم= ۱.۶۷۵ ×۱۰-۲۴ گرم)
    • هسته: بخش مرکزی متراکم اتم ( که از پروتون و نوترون تشکیل شده است)
    • پروتون: ذره‌ای با بار مثبت در هسته اتم (جرم= ۱.۶۷۳ × ۱۰-۲۴ گرم)

    وزن اتم‌ها چقدر است؟

    مدل ساده از اتم atom

    ساده‌ترین مدل یک اتم

    توانایی اندازه‌گیری کمی اتم‌ها توسط مشاهدات یک شیمیدان ایتالیایی به‌نام آمادئو آووگادرو مطرح شد. آووگادرو روی گازها (نیتروژن، هیدروژن، اکسیژن و کلر) کار می‌کرد و متوجه شد که وقتی دما و فشار یکسان باشند، این گازها با حجم مشخصی ترکیب می‌شوند. به‌عنوان مثال:

    • یک لیتر نیتروژن با سه لیتر هیدروژن ترکیب می‌شود و آمونیاک (NH3) را تولید می‌کند.
    • یک لیتر هیدروژن با یک لیتر کلر ترکیب می‌شود و هیدروژن کلرید (HCl) را تولید می‌کند.

    طبق بیان آووگادرو، تحت دما و فشار یکسان، حجمی مساوی از گازها دارای تعداد ثابتی از مولکول‌ها هستند. بنابراین با اندازه‌گیری حجم گازها می‌توان جرم اتمی را مشخص کرد. به‌عنوان مثال، یک لیتر اکسیژن ۱۶ برابر سنگین‌تر از یک لیتر هیدروژن است؛ بنابراین جرم اتم اکسیژن باید ۱۶ برابر جرم اتم هیدروژن باشد. چنین کاری منجربه مقیاس جرمی نسبی عناصر شد که در آن همه‌ی عناصر نسبت به کربن (استاندارد ۱۲) ارزیابی می‌شوند. زمانی که مقیاس جرم نسبی شکل گرفت، آزمایش‌های بعد از آن توانستند جرم مواد بر حسب گرم را به تعدادی از اتم‌ها و واحد جرم اتمی نسبت دهند. هر یک واحد جرم اتمی یا دالتون برابر است با ۱۰۲۴ × ۱/۶۶.

    شیمیدان‌ها در آن زمان به جرم اتمی عناصر و خواص شیمیایی آنها پی بردند و با پدیده‌ی جدیدی روبرو شدند.

    خواص عناصر، یک الگوی تکرارشونده را نشان دادند

    زمانی که جرم اتمی کشف شد، شیمیدانی روسی به‌نام دیمیتری مندلیف شروع‌به نوشتن یک کتابچه کرد. او برای نوشتن کتابچه‌ی خود، ابتدا شروع‌ به مرتب کردن عناصر با توجه‌به خواص آنها کرد و اتم‌ها را با توجه‌ به جرم اتمی آنها در نظر گرفت. او عناصر را به ترتیب افزایش جرم اتمی در کنار همدیگر قرار داد و متوجه شد که عناصر با خواص مشابه در یک دوره (ردیف افقی جدول تناوبی) خاص قرار می‌گیرند. جدول مندلیف دارای دو ایراد بود:

    • چند جای خالی در جدول وجود داشت.
    • اکثر عناصر گروه‌بندی‌شده با توجه‌به خواص‌شان و افزایش جرم اتمی، خارج از نظم و روال جدول بودند.

    مندلیف برای توضیح جاهای خالی آنها را به عناصر کشف‌نشده نسبت داد. درواقع جدول او وجود عناصر کشف‌نشده‌ (در آن زمان) گالیوم و ژرمانیوم را پیش‌بینی کرده بود. این عناصر بعدا کشف شدند. اما مندلیف موفق نشد که دلیل خارج از نظم بودن عناصر و اینکه چرا آنها در دوره‌ای خاص چنین رفتاری دارند، توضیح دهد. درواقع فهمیدن دلیل چنین موضوعاتی نیازمند دانش اساسی درمورد ساختار اتم بود.

    ساختار اتم: علوم اوایل قرن بیستم

    برای اینکه ساختار اتم را بشناسیم ابتدا باید پاسخ پرسش‌های زیر را بدانیم:

    • اتم چه بخش‌هایی دارد؟
    • نحوه‌ی قرارگیری این بخش‌ها چگونه است؟

    تا اواخر قرن نوزدهم، نظریه‌ی اتمی دالتون پابرجا بود (اتم تنها یک کره کوچک غیرقابل دیدن است). اما مجموعه‌ای از کشف‌ها در علوم شیمی، الکتریسیته، مغناطیس، رادیواکتیویته یا پرتوزایی، مکانیک کوانتومی در اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ همه‌ی موارد قبلی را تغییر داد. در زیر به چند زمینه‌ی جدید کشف‌شده توسط این علوم می‌پردازیم:

    • بخش‌های یک اتم: علم شیمی و الکترومغناطیس باعث کشف الکترون (اولین ذره زیراتمی) شد.

    رادیواکتیویته هم باعث کشف پروتون، نوترون و هسته شد.

    • نحوه قرارگیری بخش‌های اتم: مکانیک کوانتومی تمامی بخش‌های اتم را به‌صورت یکجا مورد بررسی قرار می‌دهد: طیف اتمی و مدل اتمی بور و همچنین دوگانگی موج و ذره از مکانیک کوانتومی به‌دست آمدند.

    شیمی و الکترومغناطیس: کشف الکترون

    شیمیدانان و فیزیکدانان در اواخر قرن نوزدهم روی رابطه بین الکتریسیته و ماده مطالعاتی انجام دادند. آنها جریان الکتریکی ولتاژ بالایی را از لوله‌های شیشه‌ای پر از گاز کم‌فشار (جیوه، نئون، و زنون) عبور دادند. جریان الکتریکی از یک الکترود (کاتد) گاز به الکترود دیگری (آند) به‌وسیله اشعه‌ای به‌نام پرتو کاتدی انتقال پیدا می‌کرد. در سال ۱۸۹۷، جوزف جان تامسون، فیزیکدان بریتانیایی آزمایش‌هایی انجام داد و به نتایج زیر دست یافت:

    • اگر محفظه‌ای در یک میدان مغناطیسی یا الکتریکی قرار بگیرد، پرتو کاتدی می‌تواند شکسته و منحرف شود یا حتی حرکت کند (لامپ پرتوی کاتدی داخل تلویزیون‌های نسل‌های قبلی همین‌گونه کار می‌کند).
    • ·تامسون توانست با استفاده از میدان الکتریکی تنها، یا میدان مغناطیسی تنها و یا ترکیب آنها، نسبت بار الکتریکی به جرم پرتوهای کاتدی را اندازه‌گیری کند.
    • او همچنین متوجه شد نسبت بار به جرم پرتوهای کاتدی وابسته‌به ماده داخل محفظه و یا جنس کاتد نیست.

    تامسون چنین نتیجه گرفت:

    •  پرتوهای کاتدی از ذرات ریزی با بار منفی ساخته شده‌اند. او این ذرات را الکترون نامید.
    •  الکترون‌ها باید از داخل اتم‌های گاز یا الکترود فلزی بیرون آمده باشند.
    • چون نسبت بار به جرم برای هر ماده‌ای ثابت است، پس الکترون‌ها یکی از بخش‌های اصلی همه اتم‌ها هستند.
    • چون نسبت بار به جرم الکترون بسیار بالاست، پس الکترون باید بسیار کوچک باشد.

    در ادامه، رابرت میلیکان، فیزیکدان آمریکایی، بار الکتریکی یک الکترون را اندازه‌گیری کرد. فیزیکدانان با استفاده از این دو مقدار (بار و نسبت بار به جرم) جرم الکترون را محسابه کردند (۱۰۲۸ × ۹/۱۰ گرم). برای اینکه اندازه جرم الکترون را بهتر متوجه شوید، از وزن ۲/۵ گرمی یک پنی آمریکا (کوچک‌ترین سکه در نظام پولی این کشور) استفاده می‌کنیم. وزن یک پنی ۲/۵ گرم است؛ یعنی معادل ۱۰۲۷ × ۲/۷ یا ۲/۷ میلیارد میلیارد میلیارد الکترون.

    نتایج دیگری از کشف الکترون به‌دست آمد:

    • چون الکترون بار منفی دارد و اتم‌ها از نظر بار خنثی هستند، پس باید ذره‌ای با بار مثبت در آنها وجود داشته باشد.
    • چون الکترون‌ها خیلی کوچک‌تر از اتم‌ها هستند، پس باید ذرات دارای جرم زیادی داخل اتم وجود داشته باشند.

    تامسون با استفاده از این نتایج مدلی اتمی خودش را پیشنهاد کرد که شبیه هندوانه بود. بخش قرمز هندوانه، بار مثبت داشت و تخمه‌های هندوانه همان الکترون‌ها بودند.

    رادیواکتیویته: کشف هسته، پروتون، و نوترون

    مدل اتمی رادرفوردمدل اتمی رادرفورد

    همزمان با آزمایش‌های تامسون روی پرتوهای کاتدی، فیزیکدانان دیگری مثل آنری بکرل، ماری کوری، پیر کوری و ارنست رادرفورد روی رادیواکتیویته مطالعه می‌کردند. رادیواکتیویته با ۳ پرتو کار می‌کرد:

    ذرات آلفا: دارای بار الکتریکی مثبت و جرم سنگین. ارنست رادرفورد نشان داد که این ذرات هسته اتم هلیوم هستند.

    ذرات بتا: دارای بار الکتریکی منفی و نور (بعدا به‌شکل الکترون نمایش داده شدند).

    پرتوهای گاما: با بار الکتریکی خنثی و بدون جرم (یعنی انرژی).

    آزمایش‌های روی رادیواکتیویته و اکثر دانش ما درمورد ساختار اتم مدیون رادرفورد و همکارانش است. رادرفورد ورق نازکی از طلا را با ذرات آلفا بمباران کرد و روی یک صفحه فلوروسنت به اشعه‌ها نگاه کرد و نتیجه گرفت:

    تمام ذرات مستقیما به‌سمت ورق حرکت می‌کنند و به صفحه برخورد می‌کنند. تعدادی از ذرات (۰/۱ درصد) منحرف می‌شوند یا در جلوی ورق طلا (با زاویه‌هایی مختلف) پخش می‌شوند، درحالی‌که بقیه در پشت ورق پخش می‌شوند.

    رادرفورد نتیجه گرفت که اتم‌های طلا دارای فضای خالی زیادی هستند که به اکثر ذرات آلفا اجازه عبور می‌دهند. اما بخش کوچکی از اتم باید جرم و چگالی زیادی داشته باشد تا ذرات آلفا را منحرف کند. او این بخش متراکم اتم را هسته نامید. اکثر جرم اتم در هسته قرار دارد. بعدا رادرفورد اتم نیتروژن را با ذرات آلفا بمباران کرد و ذره‌ای با بار مثبت که سبک‌تر از ذرات آلفا بود، متساعد شد. او این ذرات را پروتون نامید و متوجه شد که پروتون‌ها در هسته هستند. پروتون دارای جرمی معادل ۱۰۲۴ × ۱/۶۷۳ گرم است و حدود ۱۸۳۵ برابر سنگین‌تر از الکترون است.

    اما پروتون‌ها تنها ذره‌ی موجود در هسته نبودند، چراکه مقدار پروتون‌ها در عناصر کمتر از جرم کل هسته بود. بنابراین ذره‌ی سوم و خنثی دیگری هم باید در اتم وجود داشته باشد. جیمز چادویک، فیزیکدان بریتانیایی و همکار رادرفورد ذره زیراتمی سوم و خنثی یعنی نوترون را کشف کرد. چادویک ورقی از بریلیوم را با ذرات آلفا بمباران کرد و متوجه خارج شدن یک تابش خنثی شد. تابش خنثی می‌توانست درعوض پروتون‌های هسته‌های سایر مواد را خارج کند. چادویک نتیجه گرفت که این تابش از نظر بار الکتریکی خنثی است و جرمی تقریبا برابر با پروتون دارد. جرم نوترون ۱۰۲۴ × ۱/۶۷۵ گرم است.

    حالا که بخش‌های مختلف اتم مشخص شدند؛ باید نحوه‌ی قرار گرفتن آنها در اتم مشخص می‌شد. آزمایش ورق طلای رادرفورد نشان داد که هسته در مرکز اتم قرار دارد و اکثر فضای اتم خالی است. بنابراین او اتم را مانند هسته‌ای با بار مثبت در نظر گرفت که الکترون‌ها با بار منفی به‌دور آن می‌چرخند ( شبیه یک سیاره به همراه قمرهایی که به‌دور آن می‌چرخند). اگرچه او گواهی برای اثبات چرخش الکترون‌ها به‌دور هسته نداشت، ولی مدل اتمی او به‌نظر معقول می‌رسید؛ البته بازهم دارای یک مشکل بود: با چرخش الکترون‌ها به‌دور هسته، آنها باید انرژی و نور خود را از دست‌ می‌دادند و در نتیجه متوقف می‌شدند؛ مانند ماهواره‌ای که بعد از تمام شدن انرژی‌اش سقوط می‌کند. درحقیقت اتم رادرفورد باید تنها در کسری از ثانیه سقوط می‌کرد ولی این‌گونه نبود، پس یا یک جای کار می‌لنگید، یا اینکه هنوز کشف نشده بود.

    مکانیک کوانتومی: مدلی که همه حالت‌ها را با هم ترکیب کرد

    همزمان با کشف‌های رادیواکتیویته، فیزیکدانان و شیمی‌دانان روی چگونگی تعامل نور و ماده مطالعه می‌کردند. مطالعات آنها پاگشای رشته مکانیک کوانتومی بود و به حل معمای ساختار اتم کمک زیادی کرد.

    عبور نور سفید از منشور

    مکانیک کوانتومی و روزنه‌ای به اتم: مدل بور

    فیزیکدانان و شیمیدانان ماهیت نور خارج‌شده از جریان الکتریکی عبورکننده از محفظه‌های دارای عناصر گازی (هیدروژن، هلیوم، و نئون) و هنگام گرما دیدن عناصر در شعله (سدیم، پتاسیم، کلسیم و غیره) را مورد مطالعه قرار دادند. آنها نور را از این منابع به داخل یک طیف‌سنج هدایت کردند (طیف‌سنج دستگاهی حاوی شکافی باریک و یک منشور شیشه‌ای است).

    طیف پیوسته نور سفید

    طیف پیوسته نور سفید

    اگر نور خورشید را از داخل یک منشور عبور دهید، طیف مستمری از رنگ‌های رنگین‌کمان را به‌دست می‌آورید. اما زمانی‌ که شیمیدانان و فیزیکدانان نور گسیل‌شده از این منابع (نور عناصر گازی و گرمادیده) را از منشور عبور دادند، با یک پس‌‌زمینه‌ی تاریک همراه با برخی خطوط جدا و گسسته روبرو شدند.

    هر عنصر طیف منحصربه‌فردی داشت و طول موج هر خط داخل طیف، دارای انرژی خاصی بود.

    نیلز بور، فیزیکدان دانمارکی در سال ۱۹۱۳ با ادغام یافته‌های قبلی رادرفورد و با نتایج به‌دست آمده از طیف و بررسی نور، مدل اتمی جدیدی مطرح کرد. طبق مدل اتمی بور، الکترون‌های درحال چرخش به‌دور هسته‌ی اتم، تنها دارای سطح مشخصی از انرژی هستند (منظور همان فاصله از هسته است). زمانی که اتم‌های داخل محفظه‌ی گازی، انرژی جریان الکتریکی را جذب می‌کنند، الکترون‌ها برانگیخته می‌شوند و از انرژی سطح پایین (نزدیک‌ به هسته) به انرژی سطح بالا (از هسته دورتر می‌شوند) می‌رسند. الکترون‌های برانگیخته با برگشت به حالت اصلی و اولیه خود، انرژی را به‌شکل نور ساطع می‌کنند. از آنجایی که تفاوت بین سطوح انرژی اندازه‌ای مشخص دارد، تنها طول‌ موج‌های خاصی از نور در طیف‌سنج دیده می‌شوند (همان خطوط داخل طیف‌سنج).

    مدل اتمی بور برای عناصر مختلفمدل‌ بور برای اتم‌های مختلف

    مدل اتمی بور در موارد زیادی به کار آمد و توضیحاتی ارائه داد:

    • طیف اتمی (که در بالا توضیح دادیم)
    • رفتار تناوبی عناصر: اتم‌های دارای خواص مشابه، طیف اتمی یکسانی دارند.
    • هر لایه الکترونی با اندازه و انرژی مشخص تنها می‌تواند تعداد مشخصی الکترون در خود نگه دارد. به‌عنوان مثال اولین لایه الکترونی تنها می‌تواند دو الکترون در خود نگه دارد؛ دومین لایه ۸ الکترون، سومین لایه ۱۸ الکترون، چهارمین لایه ۳۲ الکترون و همین‌طور تا آخر (لایه هفتم).
    • وقتی لایه پر از الکترون شد، الکترون‌ها به لایه‌های با سطح انرژی بالاتر می‌روند.
    • خواص شیمیایی عناصر وابسته‌به تعداد الکترون‌های آخرین لایه الکترونی است. عناصری که لایه الکترونی آخر آنها پر باشد واکنشی نشان نمی‌دهند (گازهای نجیب). سایر عناصر با گرفتن و یا از دست دادن الکترون‌های لایه آخر خود واکنش نشان می‌دهند.

    مدل بور برای توضیح رفتار لیزرها هم مناسب است، اگرچه چنین دستگاه‌هایی در اواسط قرن بیستم اختراع شدند.

    مدل بور بهترین مدل اتمی شناخته‌شده در زمان خودش بود؛ تا اینکه کشف‌های جدیدی در مکانیک کوانتومی صورت گرفت.

    مکانیک کوانتومی را در یک جمله چنین تعریف می‌کنیم: شاخه‌ای از علم فیزیک که با حرکات ذرات به‌وسیله خواص موج آنها در سطوح اتمی و زیراتمی سر و کار دارد.

    الکترون‌ها می‌توانند مانند امواج رفتار کنند: مدل کوانتومی اتم

    اگرچه مدل بور برای توضیح چگونگی کارکرد طیف اتمی مناسب و کافی بود؛ ولی سوالاتی هم برای فیزیکدانان و شیمیدانان به‌وجود می‌آورد. پرسش‌هایی از این دست:

    • چرا الکترون‌ها باید در سطح مشخصی از انرژی گیر کنند؟
    • چرا الکترون‌ها همیشه و در همه وقت نور ساطع نمی‌کنند؟ اگر الکترون‌ها در مدار دایره‌ای شکل مسیر خود تغییر جهت می‌دهند (شتاب می‌گیرند) باید نور ساطع کنند.
    • مدل بور می‌توانست طیف اتمی عنصر با یک الکترون در لایه خارجی را به‌خوبی توضیح دهد، ولی در توضیح آنهایی که بیش از یک الکترون در لایه خارجی داشتند، زیاد خوب نبود.
    • چرا تنها دو الکترون در لایه اول، ۸ الکترون در لایه دوم و … قرار می‌گیرد؟ چه مورد خاصی در مورد اعداد ۲ و ۸ وجود دارد؟

    طبق گفته فیزیکدانی به‌نام لویی دو بروی در سال ۱۹۲۴، الکترون‌ها هم مانند نور می‌توانند هم به‌عنوان ذرات و هم به‌عنوان موج رفتار کنند. فرضیه دوبروی بسیار سریع در طی آزمایش‌ها تأیید شد. طبق آزمایش‌ها، پرتوهای الکترون هم می‌توانستند مانند نور شکسته یا منحرف شوند. بنابراین امواج تولیدشده توسط یک الکترون که در مداری مشخص به‌دور هسته محصور شده است، طول موج، انرژی و فرکانس (سطوح انرژی مدل بور) مشخصی دارد؛ تقریبا شبیه عملکرد تارهای گیتار موقع نوازندگی.

    مشخصا مدل بور هم مدل کاملی نبود

    سوال دیگری فورا بعد از ایده دوبروی مطرح شد: اگر الکترون به‌عنوان یک موج جابه‌جا می‌شود، آیا موقعیت دقیق الکترون در موج مشخص است؟ فیزیکدانی آلمانی به‌نام ورنر هایزنبرگ، به این سوال پاسخ منفی داد. او اصل عدم قطعیت را مطرح کرد:

    • برای دیدن الکترون در مدارش باید طول موجی از نور را به آن تاباند که کوچک‌تر از طول موج الکترون باشد.
    • این طول موج کوچک از نور، انرژی زیادی دارد.
    •  الکترون انرژی آن را جذب خواهد کرد.
    • انرژی جذب‌شده، موقعیت الکترون را تغییر خواهد داد.

    ما هرگز نمی‌توانیم مکان و تکانه الکترون در اتم را مشخص کنیم. بنابراین طبق گفته‌ی هایزنبرگ، الکترون‌ها در مسیر‌های تعریف‌شده‌ای به‌دور هسته حرکت نمی‌کنند.

    در سال ۱۹۲۶ فیزیکدانی استرالیایی به‌نام اروین شرودینگر با در نظر گرفتن فرضیه دوبروی و همچنین اصل عدم قطعیت هایزنبرگ، معادلات (معادله شرودینگر) یا توابعی موجی را برای الکترون‌ها به‌دست آورد. براساس تئوری شرودینگر، الکترون‌ها در مدارهای خود محدود هستند و می‌توانند امواجی داشته باشند که ما با استفاده از آن مکان نسبی و احتمالی آنها را توصیف کنیم. توزیع احتمالات، مکان‌هایی از فضای دور هسته به‌نام اوربیتال به‌وجود می‌آورد. اوربیتال‌ها به‌نوعی ابرهای چگالی الکترونی هستند. متراکم‌ترین قسمت ابر الکترونی جایی است که احتمال وجود الکترون در آن بیشتر از همه‌جاست و برعکس کم‌تراکم‌ترین بخش جایی است که احتمال یافتن الکترون در آن کمتر از همه‌جاست.

    توابع موج

    مدل کوانتومی سزیم

    مدل کوانتومی اتم سدیم

    تابع موجی هر الکترون مجموعه‌ای از سه عدد کوانتومی است:

    • عدد کوانتومی اصلی که با n نمایش داده می‌شود، نشان‌دهنده تراز انرژی است.
    • عدد کوانتومی اوربیتالی که با حرف l نشان داده می‌شود، مقدار سرعت حرکت الکترون در مدارش (تکانه زاویه‌ای) را نشان می‌دهد (مانند سرعت چرخش لوح فشرده). این عدد به شکل اوربیتال وابسته است.
    • عدد کوانتومی مغناطیسی که با m نمایش داده می‌شود، جهت‌گیری اوربیتال‌ها در فضا را مشخص می‌کند.

    در ادامه مشخص شد که هیچ دو الکترونی نمی‌توانند در یک سطح از انرژی حضور داشته باشند، بنابراین عدد کوانتومی چهارمی هم به تابع موجی اضافه شد. این عدد مربوط‌به مسیر اسپین و چرخش الکترون به دور خودش در هنگام حرکت در مدار است (یعنی اینکه الکترون در جهت عقربه‌های ساعت به دور خودش می‌چرخد یا خلاف آن). تنها دو الکترون می‌توانند در یک اوربیتال حضور داشته باشند: یک الکترونی که در جهت عقربه‌های ساعت گردش می‌کند و الکترون دیگری که در خلاف جهت عقربه‌های ساعت گردش می‌کند.

    اوربیتال‌ها در هر ترازی از انرژی، شکل‌های مختلف دارند و به تعداد خاصی می‌توانند در فضا قرار بگیرند:

    • اوربیتال s: شکلی کروی دارد و تنها به ۱ حالت می‌تواند در فضا قرار بگیرد.
    • اوربیتال p: دمبلی شکل است و به ۳ حالت می‌تواند در فضا قرار بگیرد.
    • اوربیتال d: چهار قسمتی است و حداکثر ۵ مدل جهت‌گیری دارد.
    • اوربیتال f: شش قسمتی است و حداکثر ۷ مدل جهت‌گیری دارد.

    اسامی اوربیتال‌ها قبل از ابداع مکانیک کوانتومی و از مشخصه‌های طیف اتمی گرفته شده است. هر اوربیتال می‌تواند تنها دو الکترون را در خود نگه دارد. همچنین نحوه پرشدن اوربیتال‌ها هم خاص است و معمولا:

    • ممکن است همپوشانی وجود داشته باشد (جزئیات آن در کتاب‌های شیمی آمده است)
    • مدل به‌دست آمده از اتم، مدل کوانتومی اتم نام دارد.

     سدیم دارای ۱۱ الکترون است که ترازهای انرژی آن به شکل زیر است:

    ۱. یک اوربیتال s: دو الکترون

    ۲. یک اوربیتال s: دو الکترون و سه اوربیتال p (هر کدام دارای دو الکترون)

    ۳. یک اوربیتال s: یک الکترون

    درحال حاضر، مدل کوانتومی، دقیق‌ترین ساختار شناخته‌شده از یک اتم است. مدل کوانتومی توضیحی در‌مورد اکثر دانش ما در علوم فیزیک و شیمی ارائه می‌دهد. در ادامه به چند مثال می‌پردازیم:

    شیمی

    جدول تناوبی: الگوی جدول تناوبی و نحوه‌ی قرارگیری عناصر در آن براساس نحوه قرارگیری الکترون‌ها در عناصر است. عناصر، عدد اتمی (تعداد پروتون یا الکترون‌ها) و جرم اتمی (مجموعه تعداد پروتون‌ها و نوترون‌ها) متفاوتی دارند.

    • ردیف‌ها: عناصر موجود در هر ردیف از جدول، دارای تراز انرژی یکسانی است.
    • ستون‌ها: عناصر دارای تعداد یکسانی از الکترون‌ها در خارجی‌ترین تراز انرژی هستند (از ۱ تا ۸).

    جدول تناوبی

    واکنش‌های شیمیایی: تبادل الکترون بین اتم‌های مختلف (دادن، گرفتن و یا به‌اشتراک‌گذاری الکترون) را واکنش شیمیایی گویند. تبادل در خارجی‌ترین تراز انرژی انجام می‌شود تا لایه‌ی الکترونی خارجی اتم را تکمیل کند (یعنی پایدارترین حالت اتم).

    رادیواکتیویته فیزیک

    تغییرات در هسته‌ی اتم ( فروریختن تابشی یا رادیواکتیو هسته) باعث انتشار ذرات رادیواکتیو می‌شود.

    راکتورهای هسته‌ای: جدا کردن هسته (شکستن یا کافش هسته‌ای)

    طیف اتمی: با تغییر دادن تراز انرژی توسط الکترون‌های برانگیخته به‌وجود می‌آید (جذب یا انتشار انرژی در قالب فوتون‌های نور)

    آیا می‌توانیم اتم‌ها را ببینیم؟

    اتم طیف رنگیعکس میکروسکوپ تونلی روبشی (۷نانومتر در ۷ نانومتر) از یک زنجیره زیگ‌زاگی اتم‌های سزیم (رنگ قرمز) روی سطح گالیم آرسنید (رنگ آبی).

    اتم‌ها به‌اندازه‌ای کوچک هستند که با چشم دیده نمی‌شوند و باید با میکروسکوپ آنها را ببینیم. برای اینکه اندازه‌ی آنها را بهتر درک کنید در ادامه به قطر تقریبی اتم‌ها و ذرات مختلف اشاره‌ای می‌کنیم:

    • اتم: ۱۰-۱۰ × ۱ متر
    • هسته: بین ۱۰-۱۵ ×۱ تا ۱۰-۱۴ × ۱ متر
    • نوترون یا پروتون: ۱۰-۱۵ × ۱ متر
    • الکترون: دقیقا مشخص نیست، ولی حدس زده می‌شود که حدود ۱۰-۱۸ × ۱ متر باشد.

    شما نمی‌توانید اتم را با میکروسکوپ نوری مشاهده کنید. در سال ۱۹۸۱ نوعی میکروسکوپ به‌نام میکروسکوپ تونلی روبشی (STM) ساخته شد که از بخش‌های زیر تشکیل شده است:

    • یک سوزن کوچک و تیز که الکتریسیته را هدایت می‌کند (پروب) و سطح نمونه را روبش می‌کند.
    • یک دستگاه سریع برای اسکن اثر فشار برقی یا پیزوالکتریک.
    • اجزای الکترونیکی برای رساندن جریان به سوزن یا پروب، کنترل اسکنر و دریافت سیگنال‌های حسگر حرکتی.
    • کامپیوتر برای کنترل سیستم و تحلیل داده‌ها (جمع‌آوری داده‌ها، پردازش و نمایش آنها).

    میکروسکوپ تونلی روبشی به شکل زیر کار می‌کند:

    جریانی به پروب فرستاده می‌شود و اسکنر به‌سرعت نوک سوزن را روی سطح نمونه به‌حرکت درمی‌‌آورد.

    • وقتی سوزن به اتم می‌رسد، جریان الکترون‌ها بین اتم و سوزن تغییر می‌کند.
    • کامپیوتر تغییرات را با موقعیت اکس و وای اتم ثبت می‌کند.
    • اسکنر به کارش در قرار دادن سوزن روی نقاط اکس و وای سطح نمونه ادامه می‌دهد و برای هر نقطه جریانی را ثبت می‌کند.
    • کامپیوتر داده‌ها را جمع‌آوری می‌کند و نقشه‌ای از جریان در سطح نمونه تهیه می‌کند که مطابق نقشه‌ای از موقعیت‌های اتمی است.

    چنین فرایندی بیشتر شبیه یک گرامافون است که سوزن آن نقش پراب را بازی می‌کند و شیارهای صفحه گرامافون همان اتم‌ها هستند. سوزن STM با حرکت روی سطح نمونه، از یک جریان تونلی به‌عنوان شناساگر حساس موقعیت اتمی استفاده می‌کند.

    STM و نمونه‌های دیگر چنین میکروسکوپ‌هایی، اجازه‌ی دیدن اتم‌ها را به ما می‌دهند. به‌علاوه STM می‌تواند برای دستکاری اتم‌ها مورد استفاده قرار بگیرد: اتم‌ها می‌توانند به حرکت دربیایند و تشکیل قالب بدهند تا ماشین‌هایی مثل موتورهای مولکولی بسازند.

    اتم‌ها می‌توانند با استفاده از سوزن اس‌تی‌ام روی سطح نمونه قرار بگیرند و الگویی سفارشی و دست‌ساز را روی سطح خلق کنند. 

    به‌طور خلاصه، علم در قرن بیستم ساختار اتم را مشخص کرد. دانشمندان اکنون در حال انجام آزمایش‌هایی برای مشخص کردن جزئیات هسته و نیروهای نگهدارنده‌ی آن هستند. در بخش‌های بعدی به توضیح بیشتری پیرامون مکانیک کوانتوم خواهیم پرداخت.